Het mediastinum is de ruimte achter het borstbeen, tussen de longen, waarin onder andere het hart, de slokdarm, de luchtpijp en de grote bloedvaten liggen. Het mediastinum heeft een voorste, middelste en het achterste deel.
Vergrote lymfeklieren
Vergrote lymfeklieren in het mediastinum, ook wel lymfadenopathie genoemd, kunnen wijzen op een ontstekingsziekte zoals sarcoïdose, infecties zoals tuberculose of kwaadaardige aandoeningen zoals longkanker of lymfoom.
We evalueren de lymfeklieren met een CT-scan van de borstkas en/of een PET-CT-scan. Zien we vergrote of actieve lymfeklieren op de beeldvorming, dan moeten we voor de diagnosestelling een stukje weefsel wegnemen (biopsie) voor verder microscopisch onderzoek. Dat kan met een bronchoscopie, maar soms is ook een operatie nodig: een mediastinoscopie of een mediastinotomie (zie onder).
Tumor mediastinum
Voorbeelden van tumoren in het mediastinum zijn: thymoma, thymuscarcinoom, kiemceltumoren en schwannoma. Als achter het borstbeen een afwijking of gezwel zit – zoals bijvoorbeeld een thymoom, een gezwel ter hoogte van de zwezerik – kan het nodig zijn om dat te verwijderen. Dat kan doorgaans met een robotgeassisteerde kijkoperatie (RATS) of een sternotomie. Afhankelijk van het soort gezwel en de locatie bepaalt de chirurg welke operatietechniek is aangewezen.
Cyste mediastinum
Een cyste is een blaasje gevuld met vocht. Cysten in het mediastinum noemen we mediastinale cysten. Ze zijn vaak aangeboren en ontstaan door kleine afwijkingen in de embryonale vorming van organen zoals het hart, de slokdarm of de luchtwegen. De meest voorkomende cysten zijn bronchogene cysten, duplicatiecysten en pericardcysten.
- Bronchogene cyste: een abnormale uitstulping van de grote luchtwegen. Het is de meest voorkomende mediastinale cyste.
- Duplicatiecyste: ontstaat uit de slokdarm en is zeldzaam. Deze cyste veroorzaakt slikproblemen en pijn.
- Pericardcyste: ligt tegen het pericard of hartzakje.
De meeste cysten geven geen symptomen. Ze kunnen wel ontsteken of drukken op omliggende organen. In dat geval kan de cyste met een resectie via een kijkoperatie verwijderd worden (RATS- VATS).
Myasthenia Gravis (thymectomie)
Myasthenia gravis is een zeldzame auto-immuunziekte waarbij vaak antistoffen tegen de acetylcholinereceptor op de spiervezelmembraan worden aangetroffen. De aandoening wordt gekenmerkt door vermoeibare spierzwakte. De meest voorkomende symptomen zijn spierzwakte in de ledematen, afhangende oogleden, dubbelzien, en spraak- en slikstoornissen.
Myasthenia gravis behandelen we doorgaans met medicatie, maar ook plasmaferese en resectie van de zwezerik zijn mogelijke behandelingen. Als de zwezerik of thymus volledig wordt verwijderd spreken we van een thymectomie. De ingreep gebeurt meestal via een robotgeassisteerde kijkoperatie (RATS).
Ingrepen aan het mediastinum
Mediastinoscopie
Via een kleine incisie in de hals schuift de chirurg een hol buisje in de voorzijde van de luchtpijp. Dat buisje doet dienst als werkkanaal met ingebouwde camera, waarlangs de chirurg de instrumenten inbrengt. Zo kan de chirurg de lymfeklieren langs de luchtpijp onderzoeken en wegnemen. De ingreep gebeurt onder volledige verdoving.
Mediastinotomie
Via een kleine incisie tussen de ribben kan de chirurg een biopt nemen van een tumor achter het borstbeen of van lymfeklieren bij de grote slagader in de borstkas. De ingreep gebeurt onder volledige verdoving.