Met het masterplan Project U bouwt het UZ Gent aan een innovatieve, toekomstgerichte, gezonde en groene universitaire ziekenhuiscampus. Het totale budget voor dat masterplan wordt op 1,6 miljard euro geraamd. In 2023 keurde het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) alvast een Vlaamse investeringssteun van 24,7 miljoen euro per jaar goed, voor onbepaalde duur. Dat bedrag is bedoeld voor drie nieuwbouwprojecten waarvan intussen ook de omgevingsvergunning werd goedgekeurd: het hoofdgebouw, het logistiek gebouw en het gebouw voor radiotherapie, urgentiepsychiatrie en energiebeheer.
Nobel I en parkeergebouw voor personeel in de steigers
In april 2023 ging de bouw van Nobel I officieel van start. Dat wordt straks het nieuwe centrum voor opleiding, onderzoek en innovatie op de campus, maar zal eerst nog een tijdje als uitwijkgebouw fungeren. En in september begon het werk aan de nieuwe parkeertoren voor het ziekenhuispersoneel, met 1800 plaatsen. Het gebouw – met zonnepanelen op het dak – komt aan de rand van het terrein, vlakbij de rotonde van de E17, en zorgt zo mee voor een vlottere en veiligere mobiliteit op de campus.
Nieuw centraal onthaal
Het startschot voor Project U is dus gegeven, maar het duurt nog wel even voordat het nieuwe ziekenhuis gebruiksklaar is. In afwachting werd op het pleintje voor de K12 een nieuw onthaalpaviljoen gebouwd. Daarin werden onder meer de aanmeld- en inschrijfbalies en het Infopunt gecentraliseerd.
'Rijker, boeiender, uitdagender'
Sinds november 2022 organiseert het UZ Gent verpleegcafés over de zorg van de toekomst. In een informele setting denken sofagasten na over aspecten van de zorg, vanuit het beleid, de wetenschap en de praktijk. Daarna gaat het publiek met hen in debat. Thema’s waren onder meer het zorgmodel van de toekomst, de generatiekloof, transmurale zorg, patiëntenparticipatie. Elk verpleegcafé trekt zowat 50 à 100 bezoekers en is daarna te bekijken op YouTube.
Trotse zorgprofessionals
‘We weten dat we extra handen – én hoofden – aan het bed nodig zullen hebben’, zegt Veerle Duprez, diensthoofd Verpleegkundig expertisecentrum in het UZ Gent. ‘Verpleegkundigen kunnen daar zelf bij helpen, door stereotiepe beeldvorming rond hun beroep te doorbreken, door zich te profileren als evenwaardige partner van andere zorgprofessionals, door hun kennis en expertise zelfbewust en trots uit te dragen. Verpleegkunde is meer dan ooit een uitdagend en breed beroep, met verschillende profielen. Zo zullen bachelor-verpleegkundigen klinisch leiderschap moeten opnemen en de zorg aan het bed aansturen, organiseren en uitvoeren.’
Attractieve carrièreperspectieven
‘Dat vergt sterke competenties: klinisch redeneren, coördineren, communiceren, delegeren, efficiënt samenwerken, de sterktes van collega’s tot hun recht laten komen in teams die steeds diverser worden. Zeker als universitair ziekenhuis kunnen we daarom een sterkere rol in de opleiding spelen, om via ‘in house’-trajecten de nodige praktijkgerichte expertise en skills bij te brengen. Zo stimuleren we verpleegkundigen ook om door te groeien. Ze krijgen zo meteen ook attractieve carrièreperspectieven, wat hen aanmoedigt om in de zorg te blijven.’
‘Reflecteren over je identiteit, een visie ontwikkelen op wat voor jou optimale zorg is, dat geeft je oriëntatie en houvast.’
Innovatief en wendbaar
‘De zorg van de toekomst wordt complexer. Dat vraagt innovatief denken en handelen van verpleegkundigen om mee vraagstukken in de zorg op te lossen. Het ziekenhuis zou dan natuurlijk wel een omgeving moeten creëren die hen ondersteunt om met vernieuwende ideeën aan de slag te gaan. Een goed aanpassingsvermogen is zeker ook belangrijk, om veerkrachtig en wendbaar te kunnen inspelen op evoluties die op hen afkomen.’
Reflectie over visie
‘De verpleegkundige zorg van de toekomst wordt dus uitdagender, rijker, boeiender. Dat vraagt van verpleegkundigen ook dat ze stilstaan bij hun identiteit – wie wil ik zijn als verpleegkundige, wat hebben patiënten nodig, wat beschouw ik als goede zorg en hoe kan ik die geven? Reflecteren over je identiteit, een visie ontwikkelen op wat voor jou optimale zorg is, dat geeft je oriëntatie en houvast.’
Met de preventiecampagne ‘Alles goed?’ onderstreepte het UZ Gent het belang van zelfzorg voor welzijn op het werk. In het Allesgoedcafé konden de medewerkers een week lang terecht voor workshops, lezingen en verbindende activiteiten.
Veerkracht
Evie Maesen, dienstverantwoordelijke Welzijn en diversiteit: ‘Welzijn op het werk is een gedeelde verantwoordelijkheid: van de medewerker, de leidinggevende én de organisatie. Maar alles begint bij goed zorg dragen voor jezelf – je veerkracht versterken, grenzen stellen, tijd maken voor ontspanning, zorg dragen voor je lichaam, open communiceren enzovoort. Wij zorgen voor extra ondersteuning, onder meer via interne opleidingen. Als zelfzorg niet volstaat, kunnen medewerkers terecht bij onze welzijnscoaches. Die bieden geen therapie, maar coaching met een stappenplan. We fungeren ook als vertrouwenspersoon, bijvoorbeeld bij samenwerkingsconflicten of grensoverschrijdend gedrag.’
Coaching
Door in te zetten op preventie wil het ziekenhuis problemen zoals conflicten, stress- en burn-outklachten een stap voor zijn. Evie Maesen: ‘Naast zelfzorg zijn personeelsbezetting en leiderschap sleutelfactoren. We willen onze leidinggevenden nog beter ondersteunen en coachen – bijvoorbeeld om stressklachten bij hun medewerkers tijdig op te sporen en om conflictsituaties aan te pakken.’
Jonge patiënten die de stap naar de volwassenenzorg als te bruusk ervaren, haken weleens af – soms met ernstige gevolgen. Het UZ Gent zet daarom volop in op gestructureerde transitiezorg om de zorgcontinuïteit te waarborgen.
Dankzij het engagement van verschillende zorgverleners werden al in diverse specialismen trajecten ontwikkeld. Beleidsadviseur transitie Karsten Vanden Wyngaert werkt nu een ziekenhuisbreed model uit: ‘Cruciaal daarin is een brugfiguur: een zorgverlener die als rode draad fungeert en voor continuïteit zorgt. Jonge patiënten moeten heldere informatie krijgen, ook over leeftijdsspecifieke aspecten van hun aandoening en hun behandeling. En het zorgteam moet ook psychosociale aspecten willen aansnijden - studies, de relatie met de ouders, seksualiteit enz.’
Overheidsfinanciering voor AYA-zorgteams
Specifiek voor jonge kankerpatiënten – Adolescents and Young Adults (AYA) – had het UZ Gent al een transmuraal en gestroomlijnd AYA-zorgpad ontwikkeld, met psychosociale sleutelinterventies in drie fasen: diagnostiek, behandeling en nazorg. Sinds eind 2023 financiert de federale overheid zes AYA-referentiecentra in België, zodat die leeftijdsspecifieke zorg in het UZ Gent een stevige structurele inbedding krijgt. AYA-zorgcoördinator Nathalie Belpame: ‘Op ons multidisciplinaire AYA-overleg (AYA-MDO) kunnen interne én externe zorgverleners snel patiënten aanmelden voor advies – ook de huisarts. Ik help de AYA-zorg nu verder uitbouwen, niet alleen voor kankerpatiënten, maar ziekenhuisbreed.’
Het UZ Gent bouwt aan hechte samenwerkingen met andere ziekenhuizen in de regio. Het doel: de patiënt de best mogelijke zorg bieden, dicht bij huis. Die samenwerkingen worden onder meer ingebed in het Ziekenhuisnetwerk Gent, dat bestaat uit het UZ Gent, het AZ Sint-Lucas Gent, het AZ Oudenaarde en het AZ Jan Palfijn Gent.
Voor medische én ondersteunende diensten
In hun regionaal zorgstrategisch plan spreken de partnerziekenhuizen af hoe ze hun samenwerking zullen vormgeven en afstemmen op de zorgbehoeften van de regio. Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Hilde Crevits heeft dat zorgstrategisch plan in juni 2023 bekrachtigd.
De vier partnerziekenhuizen werken nu al samen voor specifieke zorgtrajecten. In hun zorgstrategisch plan beschrijven ze hoe ze hun expertise willen bundelen, niet alleen voor de medische en de verpleegkundig-paramedische disciplines, maar ook voor ondersteunende diensten zoals IT, hr, communicatie, financiën en kwaliteitszorg. Op die manier willen ze waarborgen dat patiënten in elk ziekenhuis waar ze zich aanmelden kunnen rekenen op de best mogelijke zorg en een hoogkwalitatieve behandeling.
Verantwoordelijkheid dragen voor de gezondheid van onze patiënten, betekent indirect ook zorg dragen voor onze omgeving. Door groene initiatieven rond afval- en uitstootbeheer te omarmen, kunnen we een positieve impact hebben op de levenskwaliteit van patiënten op lange termijn. Zes initiatieven uit 2023 op een rij.
- Om risicohoudend medisch afval in te zamelen gebruikt het UZ Gent sinds januari 2023 containers integraal vervaardigd uit gerecycleerde kunststoffen. Zo besparen we elk jaar 82.500 kg CO2.
- Met de Green Deal Duurzame Zorg engageren de zorg- en welzijnssector en de Vlaamse overheid zich om samen duurzame oplossingen en acties uit te werken. Het UZ Gent ondertekende mee het engagementsformulier.
- Het UZ Gent en de vzw Mozaïek geven polypropyleen sterilisatiedoeken uit het operatiekwartier een tweede leven in de auto-industrie. Die gebruikt gerecycleerd polypropyleen onder meer in bumpers, vloermatten, stoelen en dashboards.
- Een proefproject in het Operatiecomplex rond herbruikbare steriele operatieschorten leverde erg positieve resultaten op. De schorten zitten comfortabel, zijn gunstig voor het milieu en doen de afvalberg met 84 procent krimpen.
- Het UZ Gent plantte de voorbije twee jaar 346 bomen op de campus en er komt nog meer: voor elke boom die voor Project U verdwijnt, planten we er 3 nieuwe – wat tegen 2026 ruim 500 nieuwe bomen moet opleveren.
- 854,544 ton: zoveel afval sorteerden de parkwachters van het UZ Gent in het Recyclagepark. Het gros daarvan is bestemd voor recyclage.
Aan de slag blijven na de pensioenleeftijd: het kon al voor medewerkers met een contractuele baan en na een aanpassing aan het personeelsstatuut kan het voortaan ook voor statutaire ambtenaren. Zij kunnen hun pensionering uitstellen tot ze 70 worden. Ze blijven dan verder pensioen opbouwen. De verlenging is vrijwillig en kan alleen als het ziekenhuis er belang bij heeft, bijvoorbeeld om afwezigheden of tekorten aan expertise op te vangen. De verlenging wordt elk jaar geëvalueerd.
Ook na hun 70ste kunnen medewerkers aan de slag blijven. Ze combineren hun pensioen dan met een contractueel salaris. Ook dat kan alleen vrijwillig en als het ziekenhuis er belang bij heeft. Als de verlenging elk jaar wordt goedgekeurd, kunnen ze maximaal tot hun 75ste blijven werken.
Arts-onderzoekers vertalen fundamenteel onderzoek in nieuwe technologieën en behandelingen, betere diagnoses en scherper inzicht in ziektebeelden. Dat soort onderzoek behoort tot de opdrachten van een universitair ziekenhuis. Maar ook voor de UGent bieden arts-onderzoekers een meerwaarde, net doordat ze het onderzoek verrijken met het perspectief van de klinische praktijk. Door arts-onderzoekers extra te ondersteunen, willen het UZ Gent en de UGent de kruisbestuiving tussen het lab en de kliniek stimuleren.
Coachingtraject
In het nieuwe hr-beleid van het UZ Gent kunnen artsen voortaan expliciet kiezen voor het traject arts-onderzoeker. Naast hun klinische taken kunnen ze dan ook tijd aan onderzoek besteden. Om die tijd vrij te kopen moeten ze dan wel financieringsbronnen aanboren, zoals mandaten van FWO-Vlaanderen en de Stichting tegen Kanker. De competitie voor zulke mandaten is stevig. Daarom heeft de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen een coachingtraject uitgewerkt: arts-onderzoekers krijgen inhoudelijk advies van een taskforce om hun projectvoorstel bij te schaven en krijgen coaching voor interviews.
Het nieuwe coachingtraject rendeert: in 2023 haalde de faculteit zes van de zeven aanvragen voor een fundamenteel klinisch mandaat van FWO-Vlaanderen binnen, terwijl zulke aanvragen een gemiddelde slaagkans hebben van 50 procent.
Als universitair ziekenhuis zet het UZ Gent sterk in op wetenschappelijk onderzoek. Daarvoor is vaak de medewerking van patiënten nodig – onderzoekers nemen bijvoorbeeld vragenlijsten af, voeren observationele onderzoeken uit of analyseren stalen van de biobank. Ze betrekken patiënten ook bij klinische studies naar nieuwe geneesmiddelen of medische hulpmiddelen. Zulke studies vergen wel wat van de deelnemers. Ze krijgen heel wat informatie te verwerken, moeten geregeld op consultatie en ondergaan verschillende onderzoeken.
Het UZ Gent wil daarom zo goed mogelijk rekening houden hun bezorgdheden en opmerkingen en hen als volwaardige partners bij het onderzoek betrekken. Daarom heeft het ziekenhuis een eigen patiëntenadviesraad voor wetenschappelijk onderzoek (PAWO) opgericht. In PAWO hebben ervaringsdeskundige patiënten en gemotiveerde vrijwilligers zitting. Vanuit hun patiëntenperspectief geven ze advies om het klinisch onderzoek te bevorderen en te verbeteren en het patiëntvriendelijker en patiëntgerichter te maken.
Als universitair ziekenhuis heeft het UZ Gent ook een belangrijke functie op het vlak van medisch onderzoek en opleiding van toekomstige artsen en specialisten. De combinatie van klinische zorg, onderzoek en onderwijs draagt bij aan de voortdurende verbetering van de gezondheidszorg en medische kennis. Bekijk enkele momentopnames uit 2023.
- Dat de Vlaamse overheid de startquota had verhoogd, merkten we ook aan de UGent: in 2023 startten 512 studenten aan de opleiding geneeskunde, tegenover 430 in 2022. In de tandheelkunde startten bijna 100 studenten, tegenover 80 in 2022. Decaan prof. dr. Piet Hoebeke: ‘Onze hoge onderwijskwaliteit waarborgen, dat blijft de topprioriteit.’
- In oktober vierde de Faculteit Geneeskunde en gezondheidswetenschappen van de UGent 150 kersverse artsen-specialisten.
- Zo’n 60 studenten Verpleeg- en vroedkunde maakten in oktober kennis met het UZ Gent tijdens 'Samen starten', een ontmoetingsmoment met zorgverleners. Elke afdeling zorgde voor een eigen info- en belevingsstand.
- Twee keer per jaar organiseert het UZ Gent een stevig uitgebouwd ECMO-opleidingsprogramma voor zowel interne als externe zorgteams. ECMO – beter bekend als de hartlongmachine – staat voor Extra Corporele Membraan Oxygenatie. Een dag theoretische toelichting wordt gevolgd door een dag hands-on-simulatietraining.
Directiecomité
Voorzitter
Prof. dr. Eric Mortier, gedelegeerd bestuurder
Leden
Prof. dr. Frank Vermassen, hoofdarts
Prof. dr. Rik Verhaeghe, directeur Verpleging
Prof. dr. Kristof Eeckloo, directeur Strategische beleidscel
Prof. dr. Koenraad Vandewoude, directeur Externe relaties en dienstverlening
Chantal Haeck, directeur Bedrijfsondersteunende sector
Yannick De Clercq, directeur Netwerking, fondsenwerving en communicatie tot 1 november 2023
Secretaris
Sabine De Smyter
Regeringscommissaris Erik Maes heeft een raadgevende stem in het Directiecomité. Het Directiecomité is belast met de voorbereiding en de uitvoering van het beleid van het UZ Gent. Beslissingen worden collegiaal genomen.
Bestuurscomité
Voorzitter
Prof. dr. Rik Van de Walle, rector Universiteit Gent
Leden
Prof. dr. Eric Mortier, gedelegeerd bestuurder UZ Gent
Prof. dr. Piet Hoebeke, decaan van de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen
Prof. dr. Anne De Paepe, voorzitter Academische Coördinatieraad
Bestuurders aangeduid door de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent
Gert Vermeulen
Isabelle Heyndrickx
Femke De Backere
Bestuurders verkozen door de hoofdarts en de artsen-diensthoofden
Prof. dr. Sabine Van daele
Prof. dr. Hilde Beele tot 1 juli 2023
Prof. dr. Catharine Vander Linden vanaf 1 juli 2023
Bestuurders verkozen door de artsen die geen diensthoofd zijn, met minstens een halftijdse opdracht
Dr. Nadia Den Blauwen
Dr. Frédéric Van Heuverswyn
Leden door bovenstaande bestuurders en de voorzitter gecoöpteerd op basis van hun bevoegdheid op het vlak van beheer
Ingrid Ceusters-Luyten
Mia Vanstraelen
Secretaris
Sabine De Smyter
Permanent uitgenodigd
Prof. dr. Mieke van Herreweghe, vicerector van de Universiteit Gent
Prof. dr. Frank Vermassen, hoofdarts UZ Gent
Jeroen Vanden Berghe, logistiek beheerder Universiteit Gent tot 23 oktober 2023
Mike Nachtegael, academisch beheerder Universiteit Gent vanaf 23 oktober 2023
Toezicht
Eric Maes, regeringscommissaris