Levertumoren kunnen zowel goedaardig als kwaadaardig zijn. Kwaadaardige tumoren zijn vormen van leverkanker.
Goedaardige levertumoren
Deze tumoren worden vaak toevallig ontdekt bij een echografie. Een MR-onderzoek is een betrouwbaar middel om tussen de verschillende letsels te differentiëren.
Adenomen
Deze goedaardige tumoren worden voornamelijk aangetroffen bij jonge vrouwen en zijn hormoongevoelig: ze kunnen groeien door inname van hormonen. Als adenomen worden aangetroffen, is het daarom noodzakelijk om de hormonale anticonceptie stop te zetten. Patiënten met adenomen moeten worden opgevolgd omdat het risico niet kan worden uitgesloten dat de adenomen kwaadaardig worden. In bepaalde gevallen moet het adenoom heelkundig worden verwijderd.
Focale nodulaire hyperplasie
Dit goedaardig letsel laat op de MR-scan een typisch beeld zien. Het kan in principe niet ontaarden in een kwaadaardige tumor en is niet hormoongebonden.
Hemangiomen
Dit is de frequentste goedaardige levertumor. Kleine hemangiomen worden frequent opgemerkt bij een echografie van de lever. Grote hemangiomen zijn zeldzamer. Ze hebben geen maligne potentieel.
Kwaadaardige levertumoren
Hepatocellulair carcinoom
Hepatocellulair carcinoom (HCC) is de zesde meest voorkomende kanker wereldwijd en de tweede meest voorkomende kanker die de dood veroorzaakt. Het is een primaire levertumor. Bijna 90 procent van de HCC-patiënten heeft een onderliggende levercirrose. Alle oorzaken van levercirrose kunnen ook tot een HCC leiden, maar in België zijn de meest voorkomende: alcohol, niet-alcoholische steatohepatitis (NASH) en hepatitis C.
Echografie van de lever
Patiënten met levercirrose moeten om de 6 maanden een echografie van de lever ondergaan, al dan niet in combinatie met een test die het gehalte alfafoetoproteïne (AFP of tumormerker) in het bloed bepaalt. AFP is een tumormerker die kan stijgen bij HCC.
Behandeling
De behandeling van HCC gebeurt volgens het Barcelona Clinic Liver Cancer staging system.
- Blijft het HCC tot de lever beperkt en is het dus niet uitgezaaid, dan kan men bij beperkte kleine letsels een heelkundige resectie of een ablatie uitvoeren. Bij patiënten die aan de zogenaamde Milaan-criteria voldoen (één letsel met een diameter kleiner dan 5 cm, of drie letsels met diameter minder dan 3 cm) kan een levertransplantatie worden overwogen.
- Bij meerdere of uitgebreide letsels wordt in de eerste plaats gedacht aan intra-arteriële therapie (met chemotherapie of radiotherapie). Deze behandeling vindt plaats op de afdeling Vasculaire en interventionele radiologie. Via de lies wordt een katheter door de bloedvaten tot in de lever gebracht. Vervolgens worden in het tumorgezwel bolletjes gespoten die geladen zijn met een chemotherapeuticum of met radioactieve straling.
- Blijkt zo'n behandeling om diverse redenen niet mogelijk of is de ziekte uitgezaaid buiten de lever, dan kan een behandeling met sorafenib (Nexavar) uitkomst bieden. Deze tabletten bevatten een antitumoraal product dat de deling van de tumorcellen afremt.
- Als sorafenib niet effectief genoeg is, kunnen op onze afdeling in studieverband nieuwe molecules worden aangeboden.
Multidisciplinaire HCC-poli
Op de afdeling Maag, darm- en leverziekten vindt op vrijdagnamiddag (tussen 14 en 16 uur) een speciale consultatie plaats voor patiënten met een hepatocellulair carcinoom: de multidisciplinaire HCC-poli. Alle patiëntendossiers worden vooraf besproken met de betrokken radiologen, interventionele radiologen en nuclearisten. Naargelang de noodzaak worden bij de consultatie diverse artsen betrokken.
Zeldzame primaire levertumoren
In zeldzame gevallen komen ook andere primaire levertumoren voor, zoals het fibrolamellair levercarcinoom, het angiosarcoom en het epitheloïd hemangio-endothelioom. Deze tumoren vergen een specifieke multidisciplinaire aanpak.
Secundaire levertumoren
Kankergezwellen die hun oorsprong vinden buiten de lever kunnen in bepaalde gevallen uitzaaien naar de lever. De aanpak hiervan wordt in de eerste plaats bepaald door de behandelende oncoloog.