- Wat is een barotrauma en hoe ontstaat het?
- Waar kan een barotrauma optreden?
- Welke symptomen kunnen wijzen op een barotrauma van de oren of sinussen?
- Hoe behandel je een barotrauma van de oren of sinussen?
- Hoe voorkom je een barotrauma?
- Wat moet je doen bij een barotrauma van de longen?
Wat is een barotrauma en hoe ontstaat het?
Een barotrauma ontstaat doordat lucht bij stijgende druk wordt samengeperst. Dat is het geval als je daalt onder water. Bij het opstijgen gebeurt net het omgekeerde (de gaswet van Boyle). Je kan dat voelen in een dalend vliegtuig: doordat de lucht in het middenoor wordt samengeperst, kan je oorpijn hebben. Een barotrauma kan weefselschade veroorzaken op verschillende plaatsen.
Onvoldoende klaring van het middenoor tijdens het duiken, kan leiden tot een barotrauma. Zeker bij beginnende duikers die de klaringstechnieken niet goed beheersen, komt dit vaak voor. Het is dus zeer belangrijk om die technieken goed te oefenen tijdens zwembadtrainingen.
Ook ongedetecteerde problemen van de bovenste luchtweg kunnen aan de basis liggen van een barotrauma.
Waar kan een barotrauma optreden?
Een barotrauma kan zich voordoen in organen die gevoelig zijn aan drukverschillen, zoals het binnenoor, en in holten die met lucht zijn gevuld, zoals een duikbril, een droogpak, het middenoor, de sinussen, de tanden, de darmen en de longen.
Welke symptomen kunnen wijzen op een barotrauma van de oren of sinussen?
- Oorpijn (otalgie)
- Oorsuizen (tinnitus)
- Gehoorverlies
- Duizeligheid (vertigo)
- Tandpijn
- Sinuspijn
- (Tijdelijke) verlamming van de gezichtsspieren (facialisparese)
Hoe behandel je een barotrauma van de oren of sinussen?
Veel barotrauma’s zijn goed te behandelen en hebben een goede prognose. Ze kunnen wel vervelende gevolgen hebben, zoals een trommelvliesscheur of binnenoorproblemen. Het binnenoor bevat zelf geen lucht maar het ligt tegen het middenoor waardoor een barotrauma schade kan veroorzaken met gehoorproblemen, tinnitus (oorsuizen) en evenwichtsproblemen tot gevolg.
Hoe voorkom je een barotrauma?
Je mag niet duiken als je problemen hebt aan de bovenste luchtwegen, zoals een verkoudheid, sinusitis of allergie. Forceer nooit je oren (never force your ears). Een slecht functionerende buis van Eustachius leidt immers tot klaringsproblemen die een barotrauma kunnen veroorzaken.
Waarschuwing: let op als je regelmatig neussprays met bloedvatvernauwende medicatie (vasoconstrictoren) gebruikt. Dat kan leiden tot een zogenaamd ‘reverse block’, een medisch probleem waarbij lucht die tijdens het duiken in het middenoor of de sinussen is gekomen, niet kan ontsnappen tijdens het stijgen. Een duiker die daalt, kan hierdoor misschien niet meer stijgen.
Vraag in al deze gevallen advies aan je arts.
Wat moet je doen bij een barotrauma van de longen?
Barotrauma’s van de longen zijn de meest ernstige maar komen weinig voor, vermoedelijk omdat je er tijdens de duikopleiding veel uitleg over krijgt. Onderliggende longproblemen kunnen aan de basis liggen van een barotrauma. We verwijzen je bij een vermoeden van longlijden daarom snel door naar een longarts.