Minder medicatie, zelfde resultaat: studie toont besparingspotentieel bij psoriasiszorg

Onderzoekers van het UZ Gent en het Radboudumc stellen vast dat 75% van de patiënten die goed geholpen zijn met de nieuwste soorten biologicals tegen psoriasis, de dosis veilig kan verlagen, vaak zelfs tot de helft. Dermatoloog prof. Jo Lambert (UZ Gent): ‘We zien dat de behandeling even goed werkt met een lagere dosis. Patiënten moeten daardoor minder vaak naar het ziekenhuis komen voor hun behandeling. En we besparen jaarlijks tot 8.500 euro per patiënt. Dat is een mooie besparing voor de gezondheidszorg in België.’

Naar schatting 400.000 Belgen kampen met psoriasis, een ontstekingsziekte van de huid, nagels en gewrichten. Hoewel er nog geen genezing mogelijk is, kwamen er de afgelopen twintig jaar effectieve medicijnen op de markt. Deze biologicals, remmers van IL-17 of IL-23, verminderen de klachten sterk.

'Deze medicijnen zijn levensveranderend', zegt prof. Lambert. 'Maar mensen moeten ze levenslang gebruiken en de kosten zijn hoog: ongeveer 17.000 euro per jaar voor de nieuwste en meest effectieve biologicals.'

Afbouwen

Onderzoekers laten nu zien dat deze biologicals bij driekwart van de patiënten ook goed werken op twee derde of zelfs maar de helft van de standaarddosis. De medicatie stapsgewijs afbouwen onder medische begeleiding blijkt veilig en even effectief tegen klachten in vergelijking met een controlegroep die de normale dosis kreeg. 

Dat blijkt uit een studie met 244 patiënten uit 19 Belgische en Nederlandse ziekenhuizen onder leiding van het UZ Gent en Radboudumc. De patiënten werden anderhalf jaar gevolgd.

Voordelen voor patiënt en maatschappij

Afbouwen van medicatie geeft veel voordelen. 'We verlaagden de dosis door de tijd tussen de injecties te verlengen. Daardoor hoeven patiënten minder vaak te injecteren. Sommige patiënten spuiten nog maar één keer per half jaar', vertelt arts-epidemioloog Juul van den Reek van het Radboudumc. 'Dat verlaagt ook de kans op bijwerkingen én het is duurzamer dankzij minder productie en vervoer.'

Spannende studiedeelname

Patiënten vinden het spannend om hun biologicals af te bouwen. Prof. Lambert: 'Patiënten zijn bang dat de klachten terugkomen. Ze hebben vaak al een lange voorgeschiedenis met psoriasis, soms hadden ze al twintig jaar klachten voordat ze met biologicals startten. Daarom mochten studiedeelnemers tijdens de hele studie opnieuw naar de standaarddosis als ze dat wilden. Zo was het een pragmatische studie dicht bij de klinische praktijk.'

Nieuwe richtlijnen nodig

De onderzoekers bevelen biologicals nog steeds erg aan, maar ze willen in de richtlijnen opnemen dat de dosis in veel gevallen omlaag kan. 'Deze eerste grote prospectieve studie met veel ziekenhuizen samen levert voldoende bewijs om zowel in België als in Nederland de richtlijnen aan te passen', aldus prof. Lambert. 'Doelmatig omgaan met middelen in de zorg is heel actueel.'

Over de publicatie

De volgende biologicals zijn in deze studie onderzocht:
-    IL17-remmers: secukinumab, ixekizumab, bimekizumab, brodalumab
-    IL23-remmers: guselkumab, risankizumab, tildrakizumab

Het onderzoek kreeg financiële steun van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE Trials) via het BeNeFIT-programma en van de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMw).