Choline PET/CT: info voor verwijzers

Principe

De speurstof voor choline PET-CT beeldvorming is F-18 gelabeld fluoro-methyl-choline. Deze speurstof is essentieel bij de vorming van fosfolipiden, op hun beurt essentieel bij de synthese van de celmembraan.

Intracellulaire accumulatie van F-18 fuoro-methyl-choline, dat de basis is voor PET-beeldvorming, is gebaseerd op twee belangrijke mechanismen:

cellen met een hoge proliferatiesnelheid waardoor de nood aan de bouwsteen choline verhoogt om aan de vraag van een hogere membraansynthese te kunnen voldoen en/of
upregulatie van het cholinekinase enzym, het eerste enzym in de Kennedy metabolisatiepathway

Indicaties

Hyperparathyroïdie, met name de preoperatieve lokalisatie van parathyroïdadenoom bij inconclusieve andere onderzoeken zoals echografie en conventionele nucleaire geneeskunde
Hepatocellulair carcinoom, meestal in combinatie met F-18 FDG PET-CT onderzoek voor identificatie van gedifferentieerde versus gededifferentieerde tumordelen
Meningioom, inclusief het inschatten van de uitgebreidheid van (schedelbasis)meningioom voorafgaand aan neurochirurgie en/of radiotherapie
(Re)staging prostaatcarcinoom, enkel indien PSMA als PET-tracer niet beschikbaar is

Aanvraag

Aanvraagformulier 18F-Choline PET/CT-onderzoek (84.97 KB) "pdf"

Voorbereiding

Algemeen (geen diabetes)

Voor patiënten zonder diabetes zijn de voorbereidingen beperkt:

vanaf 6 uur voor het onderzoek nuchter zijn om de competitie voor intracellulaire metabolisatie tussen choline aanwezig in bepaalde voedingsmiddelen én de radioactieve choline PET-speurstof zo klein mogelijk te houden
een halve liter water drinken voorafgaand aan het onderzoek om in het algemeen een goede hydratiestatus en eliminatie uit het lichaam na te streven

Diabetes

Voor patiënten met diabetes geldt een voorbereidingsschema (88.95 KB) "pdf".

Nierfalen

Bij patiënten met chronisch nierfalen (GFR < 30 ml/min) bij wie een diagnostische CT (= na toediening van i.v. contrast) noodzakelijk is, wordt geadviseerd een hydratatievoorbereidingsschema (88.95 KB) "pdf" te volgen.

Acuut nierfalen is een absolute contra-indicatie voor toediening van i.v. ioodhoudende contraststof.

Overgevoeligheid voor ioodcontraststof voor CT

Bij patiënten met eerdere ernstige (= levensbedreigende) overgevoeligheidsreactie (acute ademnood, shock enz.) bij wie een diagnostische CT met contrast nodig is, wordt geadviseerd het voorbereidingsschema met corticosteroïden (88.95 KB) "pdf" te volgen.

Verloop van het onderzoek

Een F-18 choline PET-CT onderzoek kan ofwel statisch ofwel dynamisch uitgevoerd worden. Bij een dynamische acquisitie start de scan op het ogenblik van i.v. injectie van de tracer. Bij een statische opname is er een korte wachttijd (ongeveer 30 min) tussen i.v. injectie en start van het onderzoek.
In geval van prostaatcarcinoom en de noodzakelijke evaluatie van het kleine bekken is het van belang dat de patiënt voor de start van het onderzoek de blaas leeg plast. In geval van globus vesicae wordt door de verwijzende arts overwogen om een tijdelijke blaascatheter te plaatsen voorafgaand aan verwijzing naar PET-centrum.
Een totaal lichaam F-18 choline PET-CT-onderzoek beslaat het gebied van kruin tot midfemur.
Een hersen F-18 choline PET-CT-onderzoek beslaat enkel het gebied van het hoofd. Bij dit onderzoek wordt nooit een diagnostische CT uitgevoerd, er wordt dus ook nooit ioodcontraststof gegeven. De CT-beelden worden enkel gebruikt voor attenuatiecorrectie van de PET-beelden. ! Voor interpretatie van het F-18 choline hersen PET-onderzoek bv. bij schedelbasismeningioom is altijd een MR onderzoek ‘voor fusie met PET’ noodzakelijk. Het MR onderzoek wordt afgesproken op de dienst radiologie én in samenspraak met de neuroradioloog.
Een F-18 choline PET-CT-onderzoek in het kader van hyperparathyroïdie beslaat een half lichaam (= tot en met het diafragma) met het oog op een mogelijke ectopische lokalisatie. Het CT-onderdeel van het PET-CT onderzoek wordt in dit geval in verschillende fasen gescand (blanco-arterieel-veneus) om het fenomeen van ‘wash-out’ te kunnen beoordelen.