Insomnia
In- en doorslaapproblemen komen vaak voor. Iedereen maakt wel eens een periode door waarin in- of doorslapen of beide niet goed lukt. Als dat langer dan drie maanden aansleept, spreken we van insomnia. Dan hebt u meestal ook hulp nodig.
De belangrijkste oorzaken voor insomnia zijn stress, piekeren, plannen maken. Met andere woorden: u komt niet tot rust. Meestal is er een aanleiding voor de slapeloosheid, bv. een trauma, stressvolle periode, baby die niet doorslaapt. Maar soms blijft de slapeloosheid duren, ook als de aanleiding verdwenen is.
Insomnia behandelen we in de eerste plaats met gedragstherapie. Soms is een bijkomende ondersteuning door geneesmiddelen nodig.
Parasomnia
Parasomnia zijn nachtelijke gedragsstoornissen zoals slaapwandelen en slaapterreur (paniekaanvallen en geschreeuw). Ze treden vooral vaak op bij kinderen en stoppen bij het ouder worden.
Kinderen hebben normaal gezien geen therapie nodig. Blijven de nachtelijke gedragsstoornissen op volwassen leeftijd optreden, dan hebben ze meestal een heviger verloop met bv. agressief gedrag en verwardheid. Het gevolg is dan ook een heel gefragmenteerde nachtrust en slaaptekort.
Sommige volwassenen hebben op kinderleeftijd niet geslaapwandeld, maar vertonen toch nachtelijke gedragsstoornissen. Zij moeten een neurologisch onderzoek ondergaan om andere aandoeningen zoals epilepsie uit te sluiten.
Rusteloze benen en nachtelijke periodieke beenbewegingen
Rusteloze benen is een chronische aandoening waarbij u de onweerstaanbare drang hebt om een onaangenaam gevoel te verlichten door allerlei bewegingen met uw benen te maken. De aandoening kan het inslapen verhinderen. De diagnose wordt gesteld op basis van de klachten van de patiënt, er is geen slaaponderzoek nodig.
Soms gaan de rusteloze benen gepaard met de zogenaamde periodieke beenbewegingen. Tijdens de slaap maakt u korte schoppende bewegingen met ledematen, meestal de benen en voeten. De aandoening verstoort uw slaap, u kunt er ook wakker van worden. Om de diagnose te stellen en de invloed op uw slaap te evalueren, is wel een slaaponderzoek nodig.
Narcolepsie
Narcolepsie is een zeldzame chronisch neurologische aandoening. De symptomen zijn een onbedwingbare slaperigheid, een verstoorde nachtrust en kataplexie: bij bewustzijn episodes van spierverslapping, uitgelokt door emotie. Er zijn twee types van narcolepsie: type 1 met kataplexie en type 2 zonder kataplexie.
Om de diagnose te stellen is een neurologisch onderzoek nodig, inclusief een polysomnografie (PSG) en een Multi Sleep Latency Test (MSLT). Een PSG is een uitgebreide analyse van uw hersenactiviteit en ademhaling tijdens uw slaap. Een MSLT onderzoekt aan de hand van vier of vijf dutjes overdag of u te snel in slaap valt.
Om te kunnen functioneren overdag, moeten mensen met narcolepsie geneesmiddelen nemen en een strikt slaap- en waakschema volgen.