Uitwendige bestraling
Bij uitwendige bestraling wordt een stralenbundel gericht op het gezwel of de plaats waar het zich bevond. Het doel is om de tumor een zo hoog mogelijke gelijkmatige stralingsdosis te geven en daarbij het omliggende weefsel zo goed mogelijk te sparen.
Er bestaan verschillende types uitwendige bestraling. De meeste werken met fotonen, maar ook bestraling met elektronen is mogelijk. Patiënten zijn niet radioactief na een uitwendige bestraling en vormen dus ook geen gevaar voor hun omgeving.
Fotonenstraling
2D- en 3D-techniek met fotonen
De 2D- en 3D-techniek zijn conformele bestralingstechnieken die gebruikt worden voor regelmatig gevormde tumoren.
Intensiteitsgemoduleerde radiotherapie (IMRT)
IMRT staat voor 'Intensity Modulated Radiation Therapy' of intensiteitsgemoduleerde radiotherapie. Door per bestralingsbundel de intensiteit van de straling te variëren wordt de tumor optimaal bestraald en het omliggende weefsel zo weinig mogelijk belast. Deze techniek wordt gebruikt bij tumoren met een grillige vorm.
Intensiteitsgemoduleerde arc- of boogtherapie (IMAT/VMAT/ARC)
Intensiteitsgemoduleerde arc- of boogtherapie is een speciale, conformele bestralingstechniek waarbij het bestralingstoestel continu een boogvormige beweging maakt rond de patiënt en de stralingsdosis voortdurend optimaliseert. De tumor en de lymfeklieren krijgen hoge dosissen, terwijl de dosis bij de omliggende organen minimaal wordt gehouden. Dat is mogelijk doordat radiotherapeuten met de hulp van radiologen de tumor en de omliggende organen heel precies kunnen aflijnen. Zo kan de vaak fors verkleinde tumor achteraf zonder gevaar worden verwijderd.
De techniek laat toe om bij tumoren met een grotere diameter nog hogere dosissen toe te dienen terwijl het omliggend weefsel gespaard blijft.
Extracraniële stereotactische radiotherapie (SBRT)
Extracraniële stereotactische radiotherapie (SBRT) is een vorm van uitwendige bestraling waarbij de tumor vanuit verschillende hoeken bestraald wordt met zeer smalle bestralingsbundels van een hoge dosis. Dat gebeurt in slechts enkele sessies. De tumor wordt dus met een hoge dosis bestraald terwijl het omliggende weefsel maximaal wordt gespaard.
Intracraniële stereotactische radiochirurgie (SRS)
Intracraniële stereotactische radiochirurgie (SRS) wordt gebruikt om moeilijk bereikbare zones diep in de hersenen te bestralen. Daarbij wordt een frame met een driedimensionaal coördinatenstelsel via een ingreep onder lokale verdoving over het hoofd aangebracht. Daardoor wordt het mogelijk de meetkundige positie van een specifiek gebied in de hersenen te berekenen. Op die manier wordt heel precies en lokaal bestraald. Deze behandeling wordt zowel voor goedaardige als kwaadaardige tumoren gebruikt.
Elektronenstraling
Elektronenstraling wordt gebruikt voor oppervlakkige aandoeningen. De straling dringt slecht enkele centimeters in het lichaam door, zodat het gezonde weefsel weinig of geen straling krijgt. Doordat elektronenstraling niet diep doordringt, kan de huid rood zijn na de behandeling. Patiënten zijn na elektronenbestraling niet radioactief en vormen dus geen gevaar voor hun omgeving.
Inwendige bestraling of brachytherapie
Bij inwendige bestraling of brachytherapie wordt een stralingsbron in het lichaam ingebracht op de plaats van het gezwel of er net naast. Afhankelijk van het soort behandeling kan een opname noodzakelijk zijn. Patiënten verblijven dan op de verpleegafdeling Medische oncologie/Radiotherapie (ingang 50, route 609).
