Meer dan twee derde van de rokers wil stoppen en heeft minstens één rookstoppoging ondernomen. Stoppen met roken vraagt veel doorzettingsvermogen. Vaak proberen mensen zelfstandig te stoppen, maar je hoeft het niet alleen te doen. Onder professionele begeleiding is de slaagkans groter.
De dienst Longziekten biedt een intensieve, individuele rookstopbegeleiding aan, afgestemd op de behoeften van elke roker. De erkende rookstopconsulenten helpen voornamelijk patiënten die door hun ziekte moeten stoppen, maar iedere roker die wil breken met de verslaving is welkom.
Waarom is stoppen met roken moeilijk?
Roken begint vaak op jonge leeftijd als een experiment, zonder het besef dat je snel een fysieke en emotionele afhankelijkheid opbouwt. De gezondheidsrisico’s van roken zijn bekend, maar de schade ontwikkelt zich langzaam. Het kan jaren duren voor je de negatieve gevolgen zoals hart- en longziekten merkt. Daardoor wordt roken vaak niet als een directe dreiging gezien.
Een sigaret die in het begin voor het plezier wordt gerookt, verandert in een noodzaak. Het lichaam verlangt naar nicotine. Roken wordt verweven met dagelijkse gewoontes en een manier om met emoties om te gaan.
Lichamelijk afhankelijkheid aan nicotine
Nicotine is een verslavende stof die snel in het bloed wordt opgenomen en invloed heeft op de hersenen. Dat veroorzaakt een gevoel van ontspanning en euforie dat door de hersenen wordt geassocieerd met beloning. Als je stopt zonder hulp kan het lichaam ontwenningsverschijnselen vertonen zoals:
- humeurigheid of prikkelbaarheid
- concentratiestoornissen
- angst of stress
- slapeloosheid
- honger of verlangen naar eten
- constipatie
De fysieke afhankelijkheid maakt stoppen moeilijk. Het lichaam raakt gewend aan de constante toevoer van nicotine. De ontwenningsverschijnselen pieken in de eerste weken na het stoppen, maar kunnen sterk worden verminderd met rookstophulpmiddelen.
Psychologische gewoontes en triggers
Roken is sterk verbonden met dagelijkse routines en situaties. Veel rokers associëren sigaretten met activiteiten zoals koffie of alcohol drinken, de maaltijd afsluiten, pauzeren, telefoneren, autorijden of slapengaan. Zulke gewoontes leiden ertoe dat je automatisch naar een sigaret grijpt, zelfs als je je bewust bent van de schadelijke gevolgen.
De patronen doorbreken vraagt om een bewuste gedragsverandering. Gemiddeld duurt het 6 tot 8 weken om een nieuw gedrag aan te leren of een bestaande gewoonte te doorbreken.
Emotionele coping
Voor veel mensen is roken een manier om met emoties om te gaan zoals stress, angst, verdriet, frustratie of verveling. Het biedt een tijdelijke verlichting, waardoor het psychologisch uitdagend is om te stoppen. Bij een rookstop is het essentieel om gezonde alternatieven te vinden om emoties te reguleren. Dat vraagt tijd, oefening en ondersteuning, maar biedt op de lange termijn meer voldoening.
Sociale en culturele factoren
In sommige sociale kringen, werkomgevingen of culturen is roken genormaliseerd of zelfs sociaal wenselijk. Stoppen is dan extra lastig. Je moet niet alleen je eigen drang weerstaan, maar ook de druk vanuit je omgeving. Als vrienden, collega’s of een partner roken, kan dat de verleiding vergroten en het volhouden bemoeilijken.
Andere uitdagingen
Ook andere factoren kunnen het stoppen met roken bemoeilijken, zoals de angst voor gewichtstoename. Nicotine verhoogt het energieverbruik en onderdrukt de eetlust, waardoor ex-rokers soms aankomen. Uit onderzoek blijkt echter dat de gemiddelde gewichtstoename door rookstop maar 2 tot 3 kg bedraagt. Tijdens rookstopconsultaties besteden we aandacht aan gewicht en fysieke activiteit. Indien nodig wordt een diëtist ingeschakeld voor extra begeleiding.
Samengevat
Stoppen met roken is complex door een samenspel van fysieke afhankelijkheid, psychologische gewoontes, emotionele copingstrategieën en sociale invloeden. Geduld, gerichte strategieën en professionele ondersteuning zijn cruciaal om de uitdagingen van een rookstop succesvol aan te pakken.
Individuele begeleiding
De rookstopconsulenten houden rekening met je persoonlijke situatie, ervaringen en motivatie. Tijdens een eerste gesprek komen heel wat zaken aan bod:
- Rookgedrag, vroegere pogingen om te stoppen, motivatie en drempels
- Ontwenningsverschijnselen, omgaan met stress, gedragswijzigingen, herval voorkomen en gewichtscontrole
- De verschillende rookstopmiddelen
De rookstopconsulent biedt je vervolgens een aangepast rookstopprogramma aan. Samen met de roker beslist de consultent op welke manier er gestopt wordt met roken en welk rookstopmiddel er gebruikt wordt.
Waar en wanneer?
- Poli BAS, ingang 12, route 1325
- Elke maandag- en dinsdagvoormiddag van 8 tot 12 uur
- Om de veertien dagen op dinsdagnamiddag van 13.30 tot 17 uur
- Tel. 09 332 95 00
Bij wie?
- Bihiyga Salhi, PhD, kinesitherapeut-tabakoloog
- Gina Van Damme, verpleegkundige-tabakoloog