Een prik krijgen voor een bloedafname of infuus is nooit leuk. Zeker kinderen zien er vaak tegenop.
Soms moeten kinderen voor langere tijd via een infuus medicatie, voeding of bloedtransfusies toegediend krijgen. Om hen niet telkens opnieuw te moeten prikken, kan de kinderchirurg een (poort)katheter plaatsen voor de duur van de behandeling. De kinderchirurg plaatst de (poort)katheter in een diepe ader tijdens een operatie onder narcose.
In het UZ Gent krijgen jaarlijks meer dan 100 kinderen een (poort)katheter voor langdurig gebruik.
Soorten katheters
We plaatsen drie types katheters voor langdurig gebruik:
- een getunnelde katheter
- een poortkatheter
- een dialyse- of plasmaferesekatheter
Een getunnelde katheter
Een katheter (veelgebruikte merknaam: Hickman® of Broviac®) is een dun hol buisje, gemaakt van soepele, zachte silicone of polyurethaan. Het dunste uiteinde van de katheter wordt in een diepe ader ingebracht, het dikkere uiteinde steekt uit de huid. Dat maakt het makkelijk om een infuus aan te sluiten of bloed af te nemen. Om het risico op infecties zo laag mogelijk te houden, wordt de katheter onderhuids getunneld.
Voor elk gebruik moet de katheter grondig ontsmet worden. Een katheter dat enkele dagen niet is gebruikt, moet ook goed doorgespoeld worden om klontervorming te voorkomen. Als dat alles correct gebeurt, kan een getunnelde katheter voor verschillende maanden tot soms zelfs enkele jaren zonder problemen blijven zitten. Als de katheter niet langer nodig is of al drie jaar ter plaatse zit, zal de kinderchirurg hem verwijderen of vervangen.
Een poortkatheter
Een poortkatheter (veelgebruikte merknaam: Port-a-cath®) bestaat uit twee delen: een dun hol buisje van silicone of polyurethaan (katheter) en een doosje (reservoir of poort). Het holle reservoir – meestal gemaakt van titanium – wordt verbonden met de katheter en is bedekt met een membraan van silicone. Met een speciale naald kan dat membraan meer dan 1000 keer aangeprikt worden. Het sluit zich nadien telkens opnieuw.
De kinderchirurg plaatst de poortkatheter volledig onderhuids, meestal onder het sleutelbeen, via een kleine incisie. Die ingreep gebeurt onder algemene verdoving. Zodra de wonde is genezen – doorgaans na 7 tot 8 dagen – kan douchen of baden zonder problemen.
Als de poortkatheter niet langer nodig is of al drie jaar ter plaatse zit, zal de kinderchirurg hem verwijderen of vervangen.
Een dialyse- of plasmaferesekatheter
Een dialyse- of plasmaferesekatheter is een getunnelde katheter die rechtstreeks in een groot bloedvat (ader) wordt ingebracht voor hemodialyse of plasmaferese: dat zijn gespecialiseerde behandelingen voor kinderen met nierfalen of met complexe immuunstoornissen.