Buikvlieskanker (peritoneale carcinomatose) ontstaat wanneer kankercellen zich verspreiden in de buikholte en zich hechten aan het buikvlies. Deze kankercellen hebben een diverse oorsprong: soms zijn ze losgekomen uit een gezwel in de buikholte (meestal bij darmkanker, maagkanker of eierstokkanker), in andere gevallen komen ze via de bloed- of lymfebanen in de buikholte terecht.
Er bestaan ook vormen van buikvlieskanker waarbij de normale cellen van het buikvlies zich omvormen tot kankercellen. Een voorbeeld daarvan is mesothelioom, een tumor die vaak veroorzaakt wordt door blootstelling aan asbest en die ook in de buikholte kan voorkomen.
Een bijzondere vorm van darmkanker die aanleiding geeft tot verspreiding in de buikholte is pseudomyxoma peritonei: een slijmvormende tumor die eerder traag evolueert vanuit de appendix.
Symptomen
Zolang de knobbeltjes op het buikvlies klein zijn en beperkt in aantal, geven ze nagenoeg geen klachten. Als de ziekte zich uitbreidt, ontstaat er meestal een vochtophoping in de buik waardoor de buikomtrek toeneemt (ascites).
De druk die de buikvliesknobbels geven, leidt ook vaak tot een verstopping in de dunne of de dikke darm. Door die obstructie gaan patiënten braken en blijft de ontlasting uit.
Behandeling
Hoe we buikvlieskanker behandelen, hangt af van de oorsprong van de kankercellen (darmkanker, eierstokkanker, enz.) en van het stadium waarin de ziekte zich bevindt.
Meestal is buikvlieskanker een teken van een vergevorderde kanker. De ziekte gaat doorgaans gepaard met metastasen of uitzaaiingen in de lever, longen of andere organen. In dat geval krijgt de patiënt chemotherapie toegediend maar die heeft weinig effect op de buikvlieskanker zelf.
Vaak kunnen we bij de patiënt enkel nog het comfort verhogen, door bijvoorbeeld vocht in de buik af te laten of een stoma aan te leggen (AP of kunstmatige anus).
(H)IPEC
Patiënten die een beperkt aantal buikvliesknobbeltjes hebben en geen metastasen in de lever of de longen, komen in aanmerking voor een operatie. Tijdens die ingreep – debulking of cytoreductie – verwijderen we minutieus alle zichtbare knobbeltjes.
Omdat de knobbeltjes vergroeid zijn met het onderliggende weefsel, moeten we meestal ook delen van bv. de buikwand, dikke darm of maag wegnemen. We pellen het aangetaste buikvlies tegen de spieren van de buikwand af van de onderliggende weefsellagen. Om te voorkomen dat overblijvende losse kankercellen na verloop van tijd een herval zouden veroorzaken, spoelen we de buik nadien met verwarmde chemotherapie volgens de HIPEC-procedure (hypertherme intraperitoneale chemoperfusie). Dat gebeurt tijdens dezelfde ingreep en narcose.
PIPAC
Wanneer we de kankercellen niet kunnen wegnemen omdat te veel organen zijn aangetast, kunnen we chemotherapie vernevelen in de buik via een kijkoperatie. Dat doen we met de PIPAC-procedure (pressurized intraperitoneal aerosol chemotherapy). In België zijn we de enige die deze behandeling uitvoeren, en ons team heeft er heel wat ervaring in opgebouwd.
Zowel bij HIPEC als bij PIPAC wordt chemotherapie rechtsreeks in de buikholte toegediend om kankercellen te doden.
Ruime ervaring
De ingreep goed uitvoeren en deze vorm van chemotherapie veilig toedienen, vereist een specifieke opleiding, expertise en ervaring bij het medische team. Het team van de dienst Gastro-intestinale heelkunde voert jaarlijks bijna 100 van dergelijke procedures uit. Daarmee is onze dienst ook internationaal een referentie voor de behandeling van buikvlieskanker.
Steun ons onderzoek
De dienst Gastro-intestinale heelkunde staat sterk in wetenschappelijk onderzoek naar buikvlieskanker. In 2015 richtten we samen met de Universiteit Gent het 'Fonds voor onderzoek naar Buikvlieskanker' op. Dat fonds wil onderzoek naar buikvlieskanker aanmoedigen en ondersteunen.
Indien u ons onderzoek wil steunen, kan u een bijdrage storten ten voordele van de UGent:
- IBAN: BE26 3900 9658 0329 (BIC: BBRUBEBB)
- Mededeling: 'GE_390' of 'buikvlieskanker'
Voor giften vanaf 40 euro ontvangt u een fiscaal attest waarmee u 45 procent van de gift recupereert in de personenbelasting.
Meer info:
Behandelende artsen