UZ Gent test vaccin voor de behandeling van gevorderde longkanker

In het UZ Gent is een patiënt met uitgezaaide longkanker behandeld met een cellulair vaccin. Longarts prof. dr. Karim Vermaelen en zijn team hebben als eersten die vorm van celtherapie toegepast bij een longkankerpatiënt. De ontwikkeling en toediening van het vaccin verlopen in studieverband met de financiële steun van Kom op tegen Kanker en Stichting tegen Kanker. 

Dendritisch celvaccin

Vaccins zijn vooral bekend als een preventieve maatregel om ziektes te voorkomen. In deze studie wordt het vaccin ingezet als behandeling, om kankercellen te vernietigen. ‘Op basis van witte bloedcellen van de patiënt kweken we in het labo een groot aantal dendritische cellen die we opladen met een unieke combinatie van vier antigenen van de longkanker,’ legt prof. Vermaelen uit. ‘Dendritische cellen spelen in ons immuunsysteem de rol van poortwachters. De cellen werken als een vaccin: ze stimuleren het immuunsysteem – meer bepaald de lymfocyten in het lichaam van de patiënt – om de kankercellen te herkennen en gericht te vernietigen.’
De studie richt zich op patiënten met uitgezaaide longkanker die geen andere behandeling meer krijgen.   

Aanvulling op immunotherapie

Veel kankerpatiënten krijgen vandaag een vorm van immunotherapie toegediend. Die moet de uitgeputte afweercellen opnieuw activeren. Maar de therapie slaat niet altijd aan omdat ze maar op één van de vele stappen in het afweerproces tegen de tumor ingrijpt. Het dendritisch celvaccin herstelt meerdere stappen in het proces en kan een aanvulling zijn op de huidige immunotherapie. ‘We hopen dat we dit vaccin in de toekomst kunnen aanbieden wanneer de tumor opnieuw groeit onder de huidige immunotherapie – al dan niet als combinatiebehandeling,’ besluit prof. Vermaelen.

Studie fase 1

Het team van prof. Vermaelen ontwikkelt de dendritische cellen in het labo en het team van prof. Bart Vandekerckhove verwerkt ze verder tot een  vaccin voor de patiënt. Op dit moment bevindt de studie zich in de eerste fase. Daarin testen onderzoekers in de eerste plaats de veiligheid van het vaccin en gaan ze na of het effectief een afweerreactie tegen de antigenen in longkanker opwekt.