Slimme software helpt kritiek zieke kinderen sneller aan juiste dosis antibiotica

Onderzoekers van het UZ Gent en de UGent testten de voorbije jaren software om de juiste dosis vancomycine te berekenen bij kritiek zieke kinderen. Ze publiceerden hun bevindingen in The Lancet Child and Adolescent Health. 

Hoofdonderzoeker en ziekenhuisapotheker prof. Pieter De Cock: ‘Die berekening is complex maar cruciaal voor een optimale behandeling. Daar slaagt het rekenmodel achter de software duidelijk beter in dan de klassieke dosisberekening. We zijn ervan overtuigd dat we de software in de toekomst ook voor andere antibiotica kunnen inzetten. Zo worden behandelingen doeltreffender en verkleinen we wellicht de kans op antibioticaresistentie.’

Meest geschikte dosis

In de studie gebruikten de onderzoekers de software om de juiste dosis van het antibioticum vancomycine te berekenen, bij de start van en tijdens de behandeling. Het antibioticum wordt gebruikt om ernstige infecties bij kritiek zieke kinderen te behandelen. De dosis moet enerzijds voldoende hoog zijn om de infectie te genezen, maar mag anderzijds niet te hoog zijn om het risico op bijwerkingen zoals nierschade te beperken.

De klassieke dosisberekening baseert zich op het gewicht van de patiënt en op de concentratie van het antibioticum in het bloed tijdens de behandeling. Er zijn vaak enkele dagen nodig om tot een juiste dosis te komen.

De software die de onderzoekers testten, gebruikt een complexe berekeningstechniek, modelgestuurde precisiedosering genaamd.

Prof. De Cock: ‘Het rekenmodel, ingebed in gebruiksvriendelijke software, combineert data van gelijkaardige patiënten die de behandeling voorheen kregen en data van de huidige patiënt tijdens het verloop van de behandeling. Op basis van al die data voorspelt hij een gepersonaliseerde dosis.’

Sneller en accurater

De studie toont aan dat het rekenmodel de juiste dosis sneller en preciezer berekent dan wanneer de arts de dosis voorschrijft volgens de klassieke werkwijze. Zo heeft de patiënt sneller de juiste concentratie van het antibioticum in het bloed en lijkt hij minder bijwerkingen op de nieren te ervaren. ​ ​ ​

Bij gebruik van het rekenmodel bereikte 71,8% van de patiënten binnen de 48 uur de gewenste antibioticablootstelling, tegenover 53,9% bij de klassieke berekening. In de eerste groep ervaarde 12,4% schade aan de nieren, in de tweede groep was dat 16,9%. In het algemeen waren patiënten gebaat met een aanzienlijk lagere dosis vancomycine.

Prof. De Cock: ‘Een correct afgestelde dosis is niet alleen beter voor de patiënt, maar kan ook bijdragen aan lagere zorgkosten en een kleiner risico op antibioticaresistentie.’ Hij besluit: ‘We raden het gebruik van het rekenmodel zeker aan voor patiënten die gedurende langere tijd een behandeling met vancomycine nodig hebben of een verhoogd risico hebben op nierschade.’

Van onderzoek naar praktijk

De publicatie van het onderzoek toont de voordelen duidelijk aan. Maar is implementatie van de software ook mogelijk op lange termijn?

De onderzoekers bevroegen de zorgverleners die de software toepasten en publiceerden hun bevindingen in het International Journal of Clinical Pharmacy. Daaruit blijkt dat artsen, apothekers en verpleegkundigen de software graag verder gebruiken op voorwaarde dat ze geïntegreerd wordt in de elektronische voorschrijfmodule en het werkproces gebruiksvriendelijker wordt zodat alle zorgverleners er 24 op 7 mee aan de slag kunnen. ​

Details studie

De studie rekruteerde 332 patiënten tussen 1 dag en 18 jaar oud. De patiënten waren opgenomen op 14 verschillende afdelingen Neonatale intensieve zorg, Kindergeneeskunde en Hemato-oncologie in 7 ziekenhuizen: UZ Gent, UZ Leuven, Cliniques universitaires Saint-Luc, UZ Brussel, AZ Sint-Jan Brugge, Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola en Hôpital Erasme (ULB).

De studie werd gefinancierd door het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), Trials Programma.