Principe
Gedifferentieerde follikelcellen van de schildklier hebben de eigenschap om jodium in de vorm van iodide op te nemen via een zgn. actieve natrium-iodidepomp in de celwand en organisch te binden (zgn. organificatie). Alleen vitale schildkliercellen zijn hiertoe in staat. Omdat het 99mTc pertechnetaat dat in de technetiumgenerator wordt geproduceerd (TcO4-) dezelfde lading en afmeting heeft als iodide ontstaat een schildklieropname die vergelijkbaar is.
Organificatie, waarbij iodide wordt ingebouwd in het thyreoglobuline en daarna in het schildklierhormoon, vindt echter niet plaats bij TcO4-. Om het volledige proces in beeld te brengen moet dus iodide gebruikt worden. Dit is mogelijk door rechtstreeks gebruik te maken van de isotopen iodium-131 of, zoals wij doen, iodium-123.
Indicaties
- Differentiaaldiagnose van hyperthyroïdie (TcO4-)
- Evaluatie van een palpabele afwijking in de schildklier (TcO4-)
- Bepaling van de opname in een struma (TcO4-; pretherapie: I-123)
- Differentiaaldiagnose van congenitale hypothyroïdie en ectopische schildklier (I-123)
- Staging en follow-up van het gedifferentieerd schildkliercarcinoom (I-123; I-131)
Aanvraag
Aanvraagformulier Schildklierscintigrafie (42.55 KB) "pdf"
Voorbereiding
- De patiënt hoeft niet nuchter te zijn.
- Medicatie mag verder worden ingenomen, met uitzondering van schildkliermedicatie. Thyreostatica moeten enkele dagen stopgezet worden, schildklierhormoon enkele weken. De precieze richtlijnen zijn afhankelijk van de klinische toestand. Contacteer een van onze artsen bij twijfel.
- Jodiumcontaminatie treedt op na toediening van jodiumhoudende medicatie of röntgencontrast. Voeding en specerijen die jodide bevatten (zoals jodiumhoudend keukenzout) mag de patiënt voor het onderzoek niet eten. In het geval van contrast is de jodium- en pertechnetaatopname in het algemeen gedurende 3 weken tot 3 maanden gestoord. Bij sommige jodiumhoudende medicijnen zoals amiodarone is de opname zeer lang gestoord, zelfs na stopzetting van de medicatie. Bepaling van de jodium in de urine (iodurie) kan hierover informatie geven.
Verloop van het onderzoek
Differentiaaldiagnose van hyperthyroïdie, evaluatie van een palpabele afwijking in de schildklier, bepaling van de opname in een struma
Er kan een schildklierscan 99mTc pertechnetaat worden aangevraagd. Contacteer eerst een van de artsen van de dienst Nucleaire geneeskunde voor het onderzoek met I-123.
Differentiaaldiagnose van congenitale hypothyroïdie en ectopische schildklier
Er wordt I-123 gebruikt. Aansluitend kan een 'wash-out', de zogenaamde "Pendred"-test, worden uitgevoerd door aansluitende inname van natriumperchloraat (tot 1 jaar 100 mg.; 1-2 jaar 200 mg., 2-4 jaar 400 mg. en daarboven 600 mg.) om te zien of er een normale organificatie aanwezig is.
Staging en follow-up van het gedifferentieerd schildkliercarcinoom
Voor de therapie wordt een whole-body scan met I-123 uitgevoerd, inclusief SPECT/CT (uiteraard zonder contrast). Na behandeling gebeurt hetzelfde met I-131 dat zich al in het lichaam bevindt.
Een opname van de schildklier duurt een 30-tal minuten. Opnames worden enkel in vooraanzicht gemaakt. Een aanvullende SPECT-CT kan uitgevoerd worden op indicatie maar gebeurt niet standaard.
Bijwerkingen en veiligheid
- Er werden nog geen bijwerkingen vastgesteld. Er is eventueel wat plaatselijke irritatie mogelijk ter hoogte van de inspuitplaats.
- Technetium-99m vervalt met een halfwaardetijd van 6 uur. Na één dag is er dus nog nauwelijks radioactiviteit in het lichaam aanwezig. De gebruikte dosissen zijn laag en houden geen gevaar in.
Verslag en beelden
In het verslag worden de grootte, ligging en activiteitsverdeling, eventueel in relatie tot een palpabele afwijking, beschreven. Afwijkingen kunnen focaal (zgn. 'koude' of 'warme' nodus) of veralgemeend zijn, bv. afwezigheid van activiteit bij thryreoïditis en sterk verhoogde activiteit bij ziekte van Graves
In de PACS kan u het anterior beeld en de berekening van volume en uptake terugvinden. Het moet benadrukt worden dat deze cijfers niet zonder andere gegevens geïnterpreteerd kunnen worden.
