Osteoporose (letterlijk: poreus bot) of botontkalking is een sluipende aandoening. Ze vermindert de botsterkte wat leidt tot een toename van het aantal botbreuken. De meest typische en meest voorkomende zijn wervel-, heup- en polsbreuken.
Osteoporose komt vaak voor: tot 1 op de 3 vrouwen en 1 op de 5 mannen krijgen op latere leeftijd met de aandoening te maken.
Symptomen
Osteoporose is een progressieve ziekte met een stil verloop over vele jaren.
Een eerste breuk is een belangrijke voorspeller van een volgende. Een gebrek aan diagnose en nabehandeling leidt vaak tot een fractuurcascade: een opeenvolging van fracturen kort na de eerste breuk. Die breuken leiden tot belangrijke klachten en soms ernstige gevolgen zoals verminderde zelfredzaamheid en een hogere overlijdenskans.
Oorzaken
Osteoporose treft vooral vrouwen na de menopauze, maar ook mannen op oudere leeftijd.
Soms bestaat er een specifieke oorzaak, zoals:
- Gebruik van cortisone
- Darm- of reumatische aandoeningen
- Endocrinologische aandoeningen zoals:
- Bijnieraandoening
- (Bij)schildklieraandoening
Diagnose
We stellen de diagnose met behulp van een botdensitometrie: met dat onderzoek meten we de densiteit of dichtheid van het bot.
Bij de diagnose is klinisch en biochemisch onderzoek nodig.
De diagnosestelling gebeurt in overleg tussen specialisten van verschillende disciplines: endocrinologie, reumatologie, geriatrie, gynaecologie, orthopedie, radiologie, kindergeneeskunde, enz. Daarna kan de behandeling opgestart worden om de kans op botbreuken te verminderen.
Behandeling
De behandeling bestaat uit drie pijlers: beweging, gezonde voeding en medicatie.
Beweging
Beweging speelt een belangrijke rol, vooral om osteoporose te voorkomen. Beweging versterkt de botten en spieren, behoudt de lenigheid en verbetert het evenwicht waardoor de kans op vallen verkleint.
Gezonde voeding
De calciuminname verhogen kan door meer zuivelproducten of andere calciumrijke voeding te eten. Vitamine D wordt voornamelijk door het lichaam aangemaakt bij blootstelling aan zonlicht. Soms zijn calcium- en vitamine D-supplementen nodig.
Medicatie
Medicatie helpt om de botafbraak te verminderen of de botaanmaak te versterken. Zo voorkom je botbreuken. Eventueel wordt medicatie gecombineerd met calcium- en vitamine D-supplementen.