Aandoeningen van het trommelvlies en middenoor

Acute middenoorontsteking

Een acute middenoorontsteking (otitis media acuta) is een virale of bacteriële infectie van het middenoor. De infectie treedt doorgaans op als een complicatie bij een verkoudheid. De slijmvliezen in de neus- en keelholte zwellen op en de buis van Eustachius komt dicht te zitten. Het vocht hoopt zich op in het middenoor, waar virussen en bacteriën zich vermenigvuldigen.

De aandoening komt vooral voor bij jonge kinderen. Hun immuniteit is nog niet volledig ontwikkeld, ze krijgen vaker een verkoudheid en de bouw van de buis van Eustachius is minder gunstig.

Een middenoorontsteking kan veel pijn doen en gaat meestal gepaard met koorts. Vaak is de nachtrust verstoord en treden er buikklachten op. Wanneer het trommelvlies door de druk in het middenoor perforeert, ontstaat een loopoor.

Een middenoorontsteking geneest bijna altijd vanzelf. U kunt uw kind wel pijn- en koortswerende middelen geven. Bij een ernstig ziektebeeld, heel jonge kinderen, risicopatiënten (bijvoorbeeld kinderen met een verminderde immuniteit) of aanslepende klachten kan de arts beslissen antibiotica te geven.

Als de middenoorontstekingen frequent weerkeren (drie per zes maanden of vier per jaar), kunnen trommelvliesbuisjes (diabolo’s) geplaatst worden. Eventueel wordt dan ook de neusamandel verwijderd.

Complicaties van een acute middenoorontsteking zijn zeldzaam, maar kunnen wel heel ernstig zijn. Voorbeelden zijn een bacteriële ontsteking van het uitstekende bot achter het oor (mastoïditis) en hersenvliesontsteking.

Frequent weerkerende acute middenoorontstekingen kunnen ook leiden tot chronische middenoorontsteking.

Chronisch middenoorvocht

Middenoorvocht (otitis media met effusie) is een ophoping van vocht in het middenoor, maar zonder de symptomen van een acute middenoorontsteking zoals pijn en koorts. De aandoening komt voor bij een verkoudheid of in de nasleep van een acute middenoorontsteking. De klachten zijn voornamelijk gehoorverlies.

Middenoorvocht verdwijnt meestal spontaan. Als het na drie maanden nog aanwezig is, spreken we van chronisch middenoorvocht.

Jonge kinderen tussen de 2 en de 5 jaar oud zijn het meest vatbaar. Kinderen met een verstoorde functie van de buis van Eustachius, bijvoorbeeld kinderen die geboren werden met een open verhemelte of kinderen met het syndroom van Down, lopen een groot risico op middenoorvocht.

Bij chronisch middenoorvocht kunnen trommelvliesbuisjes (diabolo’s) geplaatst worden. Eventueel wordt dan ook de neusamandel verwijderd. De bedoeling is om het gehoor te verbeteren en om te vermijden dat kinderen achterstand oplopen op hun taal- en spraakontwikkeling.

Chronische middenoorontsteking

Een chronische middenoorontsteking (otitis media chronica) uit zich in een chronische of voortdurend weerkerende etterige of waterige oorloop. De aandoening is vaak het gevolg van een niet goed genezen acute middenoorontstekingen waarbij er een gaatje in het trommelvlies blijft. Of u er gevoelig voor bent, is genetisch bepaald. Ook een slecht werkende buis van Eustachuis is vaak de oorzaak.

De behandeling bestaat uit een doorgedreven oortoilet samen met antibiotica en eventueel lokale oordruppels. Voor een meer definitieve oplossing wordt het gaatje in het trommelvlies chirurgisch gesloten.

Wanneer deze aanpak faalt en het oor geïnfecteerd blijft, is een sanerende ooroperatie (mastoïdectomie) nodig. Tezelfdertijd wordt ook de trommelvliesperforatie gesloten.

Cholesteatoom

Een cholesteatoom is een goedaardig gezwel dat ontstaat door ingroei van huid van het trommelvlies in het middenoor of de mastoïdholte. In zeldzame gevallen is het aangeboren, vermoedelijk groeit het dan uit een embryonale rest. Door opeenstapeling van epitheelschilfers (keratine) wordt het gezwel steeds groter en tast het de omringende structuren aan (gehoorbeentjes, uitwendige gehoorgang, dak van het middenoor, binnenoor).

Het is mogelijk dat het gezwel aanvankelijk geen klachten geeft, maar vaak treedt er een infectie op die etterige en slecht ruikende oorloop, gehoorverlies en pijn veroorzaakt. Naarmate het gezwel verder groeit, kunnen er evenwichtsklachten, slechthorendheid en oorsuizen ontstaan. De aantasting van de gelaatszenuw kan leiden tot aangezichtsverlamming.

Een cholesteatoom wordt operatief verwijderd. Dat gebeurt met de grootste precisie tijdens een mastoïdoperatie. Soms wordt tegelijkertijd een gehoorsverbeterende ingreep uitgevoerd, maar vaak is daar een aparte ingreep voor nodig.

Na de ingreep worden patiënten nog jarenlang opgevolgd. Want achtergebleven resten kunnen uitgroeien tot een nieuw cholesteatoom.

Otosclerose

Otosclerose is een erfelijke aandoening die op sommige plaatsen in het oor overmatige botvorming veroorzaakt. In veel gevallen komt de stijgbeugel vast te zitten, waardoor er geleidingsslechthorendheid ontstaat. Later kan ook het binnenoor aangetast worden en ontstaat er binnenoorslechthorendheid.

Het gehoorverlies begint vaak als jongvolwassenen en neemt langzaam toe, al dan niet gepaard met oorsuizen. De aandoening beperkt zich soms tot een oor, maar kan ook aan beide oren voorkomen.

De diagnose volgt na klinische en audiometrische testen van het oor. Soms wordt ook beeldvorming (CT-scan) uitgevoerd. Tegen het gehoorverlies wordt vaak een hoorapparaat voorgeschreven. Ook een operatie (stapedotomie) is mogelijk, meestal met uitstekend resultaat.

De inhoud van deze pagina werd samengesteld door de betrokken dienst(en). Laatste update: 23-10-2018 18:33.