Hypofysegezwellen

Een hypofysegezwel is een – meestal goedaardig - gezwel in de hypofyse. Een andere naam is hypofyseadenoom.

Sommige hypofysegezwellen produceren een overmaat aan hormonen en veroorzaken zo symptomen. Andere produceren zelf geen hormonen maar drukken op de omliggende weefsels waardoor patiënten klachten kunnen krijgen.

Beide soorten gezwellen kunnen heel langzaam groeien. Vaak ontstaan de klachten heel geleidelijk en wordt de diagnose pas na vele jaren gesteld, meer dan vijf jaar is geen uitzondering. Het gezwel kan ongemerkt groot worden. Hypofyseaandoeningen zijn eerder zeldzaam.

Oorzaak

Het is meestal niet duidelijk waarom een hypofysegezwel ontstaat. Er bestaan wel enkele zeldzame erfelijke syndromen waarbij vaker hypofysegezwellen optreden, zoals MEN 1-syndroom en AIP-mutatie.

Symptomen

Zowel hormoonproducerende als niet-hormoonproducerende hypofysegezwellen kunnen klachten geven als ze op de omliggende structuren drukken.

Klachten bij hypofysegezwellen die op omliggende structuren drukken

  • Bij druk op de oogzenuw, die net boven de hypofyse ligt, vermindert het zicht van de patiënt en gaat een deel van het gezichtsveld verloren. Vaak wordt het gezichtsveld aan beide kanten kleiner. De patiënt heeft dan het gevoel dat hij oogkleppen draagt.
  • Hoofdpijn
  • Als het gezwel gezond hypofyseweefsel kapotmaakt, ontstaat er een tekort aan hypofysehormonen en raakt de hormoonhuishouding verstoord.

Klachten bij hypofysegezwellen die te veel hormonen produceren

Een hormoonproducerend hypofysegezwel kan een aantal ziektes veroorzaken:

Diagnose

Bij het vermoeden van een hypofysegezwel, wordt u in eerste instantie onderzocht door een endocrinoloog, een internist met speciale kennis van de hormoonhuishouding. Die voert een aantal onderzoeken uit:

  • Bepaling van de hormoonspiegels in het bloed, de urine en het speeksel 
  • MRI-onderzoek 
  • Bij gezichtsstoornissen is een aanvullend oogonderzoek aangewezen, inclusief bepaling van de gezichtsvelden.

Hypofysegezwellen

De inhoud van deze pagina werd samengesteld door de betrokken dienst(en). Laatste update: 1-3-2019 11:08.