U bent hier: Skip Navigation LinksUZ Gent > Actueel > Nieuws

Luchtvervuiling, sluipend gif?

2-8-2018

Het staat buiten kijf: onze luchtkwaliteit laat te wensen over. Welk effect heeft dat op de gezondheid van volwassenen en kinderen?

'We dragen allemaal een verantwoordelijkheid'

Prof. Guy Joos, diensthoofd Longziekten:

‘Luchtvervuiling wordt veroorzaakt door een complexe mix van verschillende omgevingsbronnen. We wonen in sterk verstedelijkte gebieden, met een druk wegennet en druk scheep- en luchtvaartverkeer. Buitenshuis denken we vooral aan partikels en gassen zoals fijn stof, ozon, CO2 (koolstofdioxide), NO2 (stikstofdioxide), SO2 (zwaveldioxide) en lood. Maar ook onze woningen worden niet gespaard: binnenshuis vormen de sigaret en de houtkachel de grootste bedreiging.

Luchtvervuiling is een sluipend gif. Niet alleen patiënten met hart- en vaatziekten, longaandoeningen en andere chronische ziekten zijn kwetsbaar, maar ook gezonde mensen ondervinden schade van fijn stof. Partikeltjes van amper 2,5 micron doorsnede worden ingeademd tot in de fijnste luchtwegen en komen via de longblaasjes terecht in de bloedbaan, waar ze het hart- en vaatstelsel aantasten.
Er zijn aanwijzingen dat luchtverontreiniging astma en COPD erger maakt en zelfs het aantal gezonde mensen doet toenemen dat allergisch astma ontwikkelt.

Erger nog, luchtvervuiling is dodelijk. Recente cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO, 2018) tonen aan dat er wereldwijd 7 miljoen mensen per jaar sterven aan de gevolgen van pollutie binnens- en buitenshuis. De WGO heeft fijn stof intussen erkend als carcinogeen, omdat het onder meer longkanker veroorzaakt. De Europese longartsenvereniging schat dat er jaarlijks ongeveer 500.000 Europeanen vroegtijdig sterven als gevolg van luchtpollutie.
Ze beïnvloedt ook onze levensverwachting: we leven gemiddeld een jaar minder lang. Als we de luchtpollutie kunnen terugdringen tot 10 micron per kubieke meter verlengen we ons leven met minstens zes maanden.

Toch is de luchtverontreiniging al veel verminderd. We meten ze beter en besteden er meer aandacht aan. Europa is wel nog niet de beste leerling van de klas. We moeten de pollutie zo laag mogelijk proberen te krijgen, tot minstens het niveau dat de WGO aanbeveelt. Daar kunnen we allemaal bij helpen: we dragen allemaal een verantwoordelijkheid. De overheid heeft nuttige maatregelen genomen, zoals de extra belasting op dieselauto’s. Maar het kan nog beter. Zelf moeten we bewuster omgaan met alternatief transport. Er is een vlotte tramverbinding tussen het station en de campus. Ik maak daar steeds meer gebruik van en informeer mijn patiënten erover. Meer veilige fietsroutes zouden ook welkom zijn.’

'Onze lucht moet schoner'

Prof. Frans De Baets, afdelingshoofd Longziekten kinderen:

‘Onderzoek naar het effect van luchtvervuiling op astma bij kinderen is lastig omdat er veel bijkomende factoren een rol spelen, denk maar aan virale infecties. Een Europese studie uit 2015 met 11.000 kinderen en een Amerikaanse studie uit 2017 met 8 miljoen kinderen kwamen tot tegengestelde resultaten.

De Europese wetenschappers toonden aan dat fijn stof kleiner dan 10 micron, stikstofoxide en stikstofdioxide een zekere invloed hebben op de ontwikkeling van astma, maar ze konden hun bevindingen niet statistisch bewijzen. De Amerikaanse studie bewees dan weer dat er een belangrijk effect is van fijn stof kleiner dan 2,5 micron op het optreden van astma, de frequentie van de symptomen, het aantal acute aanvallen en het aantal ziekenhuisopnames. Kleine partikels dringen immers dieper door in de nauwere luchtwegen van kinderen en kunnen zo ernstige schade aanrichten.

Veel zuigelingen en kleuters vertonen chronische respiratoire aandoeningen. Het effect van luchtverontreiniging op die hoge frequentie is onduidelijk en werd nog niet genoeg onderzocht.

Los van wetenschappelijk onderzoek beseft natuurlijk iedereen met gezond verstand dat zuivere lucht belangrijk is. Dat moet ons er dan ook toe aanzetten om de juiste preventieve maatregelen te treffen.’