Evenwichtsorgaan

De natuur heeft ons een systeem ter beschikking gesteld waardoor we ons kunnen oriënteren in de ruimte. De belangrijkste functie is het bewaren van het evenwicht en de stabilisatie van de ogen wanneer we bewegen. Het evenwichtsorgaan bestaat uit drie kanalen die loodrecht op elkaar staan (halfcirkelvormige booggangen) met daaronder twee bolvormige uitstulpingen (sacculus en utriculus = otolietorganen).

De kanalen (A) worden geprikkeld door draaiende bewegingen, bijvoorbeeld kermisattracties. De otolietorganen (B) zijn gevoelig voor zwaartekrachtbewegingen en bewegingen van links naar rechts en van boven naar onder. Dat verklaart waarom astronauten, die deze informatie niet meer ontvangen door het ontbreken van de zwaartekracht, niet goed meer weten wat onder en boven is.

Waarvoor dient het evenwichtsstelsel?

Het evenwichtscentrum in de hersenen verzamelt informatie vanuit drie bronnen: de ogen, de lichaamsspieren en de evenwichtsorganen in het linker- en rechterbinnenoor.

Via de ogen krijgen de hersenen een idee over hoe het lichaam zich situeert ten opzichte van zijn omgeving. De spanning in de spieren geeft informatie over hoe het lichaam beweegt of in welke houding het staat.

De evenwichtsorganen registreren in drie dimensies elke beweging die het hoofd maakt. Deze drie informatiebronnen werken samen om te zorgen voor een stabiele blik en beweging zonder te vallen.

Als er zich een probleem ter hoogte van het evenwichtsorgaan voordoet, kan naast duizeligheid ook een slaande beweging van de ogen te zien zijn, ‘nystagmus’ genaamd. Aangezien onderzoekers het evenwichtsorgaan niet rechtstreeks kunnen bestuderen, onderzoeken ze deze oogbewegingen.