Hartcentrum - Hospitalisatie Hartchirurgie

Inleiding

De afdeling hartchirurgie, gelokaliseerd op de vijfde verdieping van behandelingsblok K12 (5K12 IA), is één van de afdelingen van het Hartcentrum van het UZ Gent. De hospitalisatieafdeling beschikt over 26 bedden waarvan 4 in de Medium Care. Tijdens uw verblijf in het ziekenhuis zult u ook kennismaken met andere afdelingen van het Hartcentrum, zoals de Operatiezalen (op 5K12 IE), de Intensieve Zorgen (eveneens op 5K12 IE), de Hartbewaking (12K12IA) en de Polikliniek Cardiologie (8K12 IE). Alle afdelingen zijn uitgerust met geavanceerde hoogtechnologische apparatuur en beschikken over goed opgeleide gespecialiseerde medewerkers. Omdat u binnen het Hartcentrum blijft, heeft u een uniek dossier en kunt u rekenen op een uniforme behandelingsaanpak tijdens uw volledige hospitalisatie. De nauwe en permanente samenwerking tussen de verschillende afdelingen staat borg voor uw optimale begeleiding van opname tot ontslag.

Opgenomen worden voor een hartoperatie gaat altijd gepaard met veel vragen en onzekerheden; met deze onthaalbrochure willen we daarop inspelen teneinde uw verblijf hier zo comfortabel mogelijk te maken. Het behandelend team, samengesteld uit verschillende groepen van gezondheidswerkers, staat tijdens de hele opname tot uw beschikking om de operatie, ondanks alle stress die dit met zich meebrengt, zo vlot mogelijk te doen verlopen.

In deze brochure willen we u een overzicht geven van het team dat voor uw behandeling zal instaan, geven we een korte beschrijving van het verloop van uw hospitalisatie, en een antwoord op een aantal vaak gestelde vragen. In de bijlagen vindt u meer gedetailleerde informatie over coronaire ziekte en hartklepproblemen met hun behandeling, bloedverdunnende medicatie en het voorkomen van infecties in het hart.

1. Wij zijn wij

De hartchirurgen

De afdeling hartchirurgie verricht een duizendtal hartoperaties per jaar, wat garant staat voor het opbouwen van een ruime ervaring voor elke hartchirurg uit het team. De afdeling is gespecialiseerd in de chirurgische behandeling van ziekte van de kransslagaders, hartklepafwijkingen, misvormingen van de grote bloedvaten vanuit het hart, aangeboren hartafwijkingen en harttransplantaties.

Wanneer u opgenomen wordt, zal u aan één hartchirurg worden toevertrouwd. Deze zal met u de operatie bespreken, de operatie uitvoeren (met de hulp van een collega), en hij / zij blijft ook tijdens de verdere hospitalisatie voor u verantwoordelijk, ook na uw ontslag.

Dit betekent niet dat u de andere chirurgen niet te zien krijgt: na uw operatie zult u op de zaalronde (tussen 8.30h en 9.30h) elke morgen minstens door één chirurg van het team worden gezien en onderzocht, waarbij uw behandeling individueel wordt aangepast. Dit is ook het moment bij uitstek om uw vragen aan de arts naar voor te brengen.

Dagelijks overleg tussen de verschillende chirurgen van het team zorgt ervoor dat iedereen nauwkeurig op de hoogte blijft van uw toestand, behandeling en evolutie.

Prof. Dr. Guido Van Nooten
Dr. Katrien François
Dr. Thierry Bové
Dr. Frank Caes
Dr. Yves Van Belleghem
Dr. Guy Vandenplas

Het verpleegkundige team

Het verpleegkundig team van de hospitalisatieafdeling bestaat uit een 25-tal gespecialiseerde verpleegkundigen en 2 logistieke medewerkers

Op onze afdeling wordt het systeem van patiëntentoewijzing gebruikt, wat betekent dat elke verpleegkundige tijdens zijn/haar diensturen (er wordt in drie shifts van 8 uur gewerkt) een aantal patiënten toegewezen krijgt die uitsluitend zij/hij verzorgt en opvolgt. De verpleegkundige die u verzorgt, is steeds beschikbaar om u, naast de zuiver verpleegkundige opdrachten, een helpende hand te bieden, een praatje te maken of te luisteren naar uw problemen en vragen.

Uiteraard zijn verpleegkundigen er niet alleen om u te verzorgen, maar zullen zij u ook stimuleren om uw zelfstandigheid terug te winnen, als deel van het genezingsproces en als voorbereiding op uw ontslag uit het ziekenhuis. Gezien de grote bereikbaarheid van uw verpleegkundige is zij/hij dan ook het best geplaatst om alle activiteiten tijdens uw verblijf te coördineren.

Het secretariaat

De afdeling kan rekenen op de administratieve steun van 4 secretariaatsmedewerkers, 2 secretaressen voor de hospitalisatieafdeling 5K12 IA (mevr. Christine Lerno en mevr. Els Focketyn), en 2 secretaressen voor de operatieplanning, de facturatie en de briefwisseling (mevr. Martine Everaert en mevr. Huguette De Pandelaere).

De kinesitherapeuten

Onze afdeling kan bogen op de deskundige medewerking van 2 ervaren kinesisten, dhr. Lucien Van Den Berghe en dhr. Donald Donovan, beiden reeds lang betrokken bij de behandeling van patiënten met hartproblemen en de postoperatieve revalidatie na een hartoperatie. Zij worden volgens beschikbaarheid bijgestaan door kinesisten-stagiairs in opleiding.

Hun behandeling begint reeds voor de operatie: het inschatten van uw algemene toestand, mobiliteit en ademhalingscapaciteit, het aanleren van simpele ademhalingsoefeningen die u na de operatie zullen helpen om pijn te vermijden en goed op te hoesten, en het aanleren van circulatieoefeningen voor de onderste ledematen.

Na de operatie zullen zij de verpleegkundigen helpen om u goed in bed te positioneren, dagelijks wordt uw ademhalingscapaciteit gemeten, en u zult vanaf een paar dagen na de operatie gestimuleerd worden om uit bed te komen, rond te wandelen, en zo geleidelijk aan uw bewegingsmogelijkheden terug te winnen.

Samen met de chirurgische en medische behandeling is de revalidatie tijdens uw kliniekopname één van de hoekstenen voor een snel herstel: beweging en een goede ademhalingstechniek hebben een gunstige invloed op de bloedsomloop en de hartwerking, en zullen u sneller doen recupereren. De kinesist is uw vriend, niet uw vijand!

De sociale dienst patiënten

Aan de hospitalisatie hartchirurgie is ook altijd een sociaal verpleegkundige verbonden (nu mevr. Véronique Vander Steene).

Zij zoekt samen met u naar een gepast antwoord op problemen rond de opvang thuis na uw hospitalisatie: huishoudelijke taken of een poetsdienst organiseren, aanvraag doen voor thuisverpleging indien nodig, en maaltijden of boodschappen aan huis laten leveren.

Indien u vermoedt dat herstel thuis voor u niet mogelijk is omdat u alleen woont en/ of uw familie onvoldoende voor hulp kan instaan, kan zij op zoek gaan naar een geschikt hersteloord, of vervoer naar het ziekenhuis van uw verwijzende cardioloog organiseren. Het is belangrijk reeds bij het begin van de opname eventuele wensen kenbaar te maken, dit kan het vinden van een geschikte oplossing versnellen en zo uw verblijfsduur verkorten.

Ook het behandelen van eventuele financiële problemen (zoals het aanvragen van bepaalde tegemoetkomingen) behoort tot haar bevoegdheid.

De sociale dienst komt bij opname langs bij elke 65-plusser, in aansluiting met het opnamegesprek met uw verpleegkundige. Wilt u van deze mogelijkheden gebruik maken, dan dient u dit wel best reeds bij de opname te vermelden (de patiënten die reeds een oproepingsbrief thuis ontvingen, hebben tegelijk ook reeds informatie over de sociale hulpverpleging ontvangen).

2. Hoe verloopt een opname

Voor de operatie

De dag voor de operatie worden de preoperatieve onderzoeken uitgevoerd, indien die nog niet bij uw eigen cardioloog zijn gebeurd. Een bloedafname, een electrocardiogram, een echografie van het hart, een echografie van de halsslagaders en een radiografie van hart en longen staan op het programma.

Uw verpleegkundige begint met een verkennend gesprek, de kinesisten komen bij u langs om ademhalingsoefeningen aan te leren en uw fysieke capaciteit in te schatten, en de sociaal verpleegkundige bespreekt met u de noodzaak tot eventuele hulp na uw ontslag uit het ziekenhuis.

Uw chirurg en anesthesist komen langs voor een klinisch onderzoek en een gesprek over de planning van de operatie.

De voorbereiding op de ingreep bestaat uit een lavement, het scheren van de romp, de liezen en de benen, het verwijderen van eventuele nagellak, gevolgd door een grondige wasbeurt met een ontsmettende zeep, op de vooravond van de operatie.

De operatiedag

U bent nuchter sinds middernacht en krijgt nog een kalmerende medicatie voor u naar de operatiezaal vertrekt.

Gemiddeld duurt een hartoperatie 4 tot 5 uur, na de operatie wordt u overgebracht naar Intensieve Zorgen. U wordt een paar uur tot een nacht na de operatie in slaap gehouden, afhankelijk van de ernst en de duur van de ingreep, tot uw toestand volledig is gestabiliseerd.

Naaste familieleden (liefst één aanspreekpersoon per patiënt) kunnen telefonisch informeren naar uw toestand vanaf 14u00 (indien u in de voormiddag bent geopereerd) of vanaf 18u00 (bij een operatie in de namiddag).

Dag 1

U bent ’s morgens nog op Intensieve Zorgen, waar u continu wordt geobserveerd, maar indien uw toestand stabiel blijft kunt u overgebracht worden naar de bewakingsafdeling MidCare. U dient nog in bed te blijven, gezien de aanwezigheid van infuuskatheters, drains, blaassonde en allerlei monitoringapparatuur die continu gevolgd wordt. U kunt wel al beginnen drinken, eten volgt meestal iets later. Ademhalingsoefeningen zijn vanaf nu zeer belangrijk, de kinesisten gaan u hierbij helpen.

De bezoekuren op de MidCare zijn ook nog zeer beperkt, gezien u nog volop rust kunt gebruiken.

Wanneer u naar de MidCare bent overgebracht, wordt uw huisarts daarvan op de hoogte gesteld.

Terug op de hospitalisatie

De tweede dag na de operatie kunnen de meeste infuzen, drains, sondes en monitoring verwijderd worden, uiteraard op voorwaarde dat uw toestand stabiel is gebleven. Bij een ongecompliceerd verloop kunt u vanaf de tweede dag na de operatie naar de kamer terug (tenzij bij plaatsgebrek op de hospitalisatie). U kunt vanaf nu beginnen uit bed te komen, eerst met hulp, later zelfstandig. Er zijn uit voorzorg geen optrekbeugels aan het bed vastgemaakt, er worden u andere technieken aangeleerd om het bed te verlaten. Indien bij u nog hartritmestoornissen worden opgemerkt, maar u verder geen problemen vertoont, zult u op de kamer een draagbaar monitoring toestel krijgen, zodat we uw hartslag continu op afstand kunnen volgen. U mag met deze telemetrie rondlopen, maar niet de afdeling verlaten.

Geleidelijk aan zult u zich krachtiger voelen, u zult na een paar dagen ook aangemaand worden om gedeeltelijk zelfstandig voor uw persoonlijke hygiëne te zorgen (wassen, toilet, tanden poetsen,…), en aan tafel te eten. U dient dagelijks oefeningen met de kinesisten te doen, en zelf of met uw familie ook meer te gaan wandelen. Eten en drinken begint beter te gaan, al kan u nog wel eens een mindere dag hebben waarop u zich wat flauw voelt. Dit kan volkomen normaal zijn tijdens de herstelperiode, maar u dient dit wel best te melden aan uw verpleegkundige.

In principe zijn een controle bloedafname en een radiografie van hart en longen voorzien op de vijfde en de zevende dag na de operatie. Op de zevende dag worden ook de voorlopige pacemakerdraadjes verwijderd, gebeurt een controle echografie van het hart, en gaat u even bij de diëtiste langs voor voedingsadvies.

Voor u naar huis gaat wordt een gesprek voorzien met de afdeling hartrevalidatie, waar u nuttige tips en informatiebrochures krijgt rond o.a. activiteiten die u mag aanvangen bij of na ontslag uit het ziekenhuis, welke verdere afspraken er dienen gemaakt te worden of voorzien zijn, welke nieuwe leefregels (voeding, roken, stress, beweging) er worden geadviseerd. Er wordt aandacht besteed aan een aantal wettelijke reglementeringen zoals het rijverbod, werkonbekwaamheid, tegemoetkomingen, … evenals aan het belang van de hartrevalidatie. Tevens worden de bevoegde instanties voor financiële tussenkomst aangeschreven.

Ontslag

Indien alle controleonderzoeken bevredigend zijn, kunt u vanaf de zevende of achtste dag na de operatie naar huis of naar uw verwijzend ziekenhuis terug, afhankelijk van uw herstel en uw familiale situatie. Om praktische redenen kunt u het ziekenhuis verlaten vanaf 13u30.

U krijgt volgende documenten mee:

• een voorlopige ontslagbrief voor uw huisarts of uw verwijzende cardioloog. Een meer gedetailleerde ontslagbrief wordt binnen de paar dagen na ontslag naar uw artsen opgestuurd
• een medicatieblad met juiste dosis en tijdstip van inname
• een afspraak voor poliklinische controle (op 8K12 IE) bij uw chirurg binnen 6 weken na de operatie
• uw adremakaart en bloedgroepkaart
• medicatie voor één dag (tijdens de week) of voor 3 dagen (tijdens het weekend), tot u zich zelf bij de apotheker kan bevoorraden met een voorschrift van de huisarts
• een eerste afspraak bij uw verwijzende cardioloog dient te gebeuren rond 3 weken na ontslag: daar dient u zelf of uw huisarts voor te zorgen; indien u door een cardioloog van het UZ wordt gevolgd, zal u die afspraak reeds bij ontslag meekrijgen

N.B. Radiografieën kunnen niet meegegeven worden gezien alle beelddocumenten op het ziekenhuiscomputersysteem worden opgeslagen – indien uw arts toch een specifieke radiografie wenst, kan hij / zij altijd de chirurg hiervoor contacteren.

3. Veelgestelde vragen

U dient er rekening mee te houden dat tijdens uw operatie en uw verblijf op Intensieve Zorgen en MidCare uw kamer kan veranderen, gezien het vaak moeilijk is om een bed tijdens die enkele dagen leeg te laten staan. Uw persoonlijke spullen worden tijdelijk veilig in een kastje op de hospitalisatieafdeling opgeborgen. U geeft best zoveel mogelijk waardevolle voorwerpen terug met de familie mee naar huis op de avond voor de operatie. Tandprothesen, brillen en hoorapparaten dient u voor uw eigen comfort wel in het ziekenhuis te houden.

U dient tijdens de opname niets te betalen, enkel indien u zelf iets in de ziekenhuiswinkel (krant, boek, toiletgerief,…) wenst te kopen. De factuur van uw ziekenhuisopname wordt u later thuis opgestuurd.

Vanaf de tweede dag na de operatie, als uw toestand voldoende is gestabiliseerd en de meeste monitoringapparatuur verwijderd is, kunt u uit bed beginnen komen. Vaak zal u wel nog een infuus hebben -waar u kunt mee rondlopen- om vocht of medicatie toe te dienen.

Tijdens de bezoekuren kan uw familie best even informeren bij uw verpleegkundige om een afspraak te maken. Na afloop van het operatieprogramma (tussen 17u00 en 18u00) is de kans het grootst dat u de chirurg kunt spreken.

Bij ontslag op weekdagen krijgt u medicatie mee voor één dag, bij ontslag in het weekend wordt u voor 3 dagen medicatie meegegeven, tot u bij de huisarts bent langsgeweest om een nieuw voorschrift op te halen.

U zult op de dag voor uw ontslag met de kinesisten eens een trap opgaan, om u voor te bereiden op de trappen thuis. Enkel voor mensen die zeer slecht te been zijn wordt voorgesteld om tijdelijk een bed op de benedenverdieping te plaatsen.

Als uw wonde mooi genezen is, en u daar geen verdere verzorging voor nodig heeft, kan u douchen vanaf 1 week na ontslag (of vanaf 2 weken na de operatie).

De witte steunkousen hebt u sinds de operatie dag en nacht aangehad, dit om de vorming van bloedklonters in de benen te vermijden terwijl u nog niet erg goed mobiel bent. Ze verminderen ook de zwelling die in de onderbenen kan optreden als gevolg van de insneden voor het wegnemen van aders bij patiënten die een overbruggingsoperatie hebben ondergaan. Als u bij ontslag uit het ziekenhuis reeds goed actief bent, veel rondwandelt en slechts weinig of geen zwelling ter hoogte van de benen vertoont, hoeft u de steunkousen thuis niet meer verder te dragen. Zijn uw enkels nog wat gezwollen, draag de steunkousen dan overdag terwijl u rondwandelt.

U hebt tijdens de hospitalisatie gezien dat beweging de sleutel is tot een vlot herstel. We willen u dan ook graag stimuleren om dagelijks een wandeling(etje) te maken, waarbij u de wandelafstand zo mogelijk steeds wat uitbreidt. Met buiten fietsen en andere sportactiviteiten wacht u best tot na de eerste chirurgische controle. Het is nuttig om de ademhalingsoefeningen die u hebt aangeleerd thuis verder te zetten gedurende de eerste weken na ontslag. Lichte huishoudelijke taken (afwas, koken, …) zijn toegelaten, met het uitvoeren van zwaardere taken (stofzuigen, gras maaien,…) of zware lasten heffen (volle emmer, volle bak, …) wacht u minstens 2 maanden. Het is normaal dat u zich in het begin nog niet de hele dag door even fit voelt, een dutje na de middag kan soms wonderen doen. Probeer de dieetraadgevingen thuis zo goed mogelijk te volgen, en indien u voor de operatie nog rookte, dient u dit terug thuis absoluut te stoppen!

Wettelijk dient u vanaf de operatie gedurende 1 maand een rijverbod in acht te nemen. U krijgt vanuit de afdeling hartrevalidatie een document mee naar huis dat uw cardioloog bij de eerste postoperatieve controle kan invullen, wanneer hij / zij u na onderzoek geschikt bevindt om terug een voertuig te besturen. Dit document bewaart u dan bij de verzekeringspapieren in de auto. Meer informatie hierover kan u bij de afdeling hartrevalidatie bekomen tijdens uw gesprek voor ontslag.

4. Praktische informatie

Bezoekuren

Telefoonnummers